.......................
Şimdi şu yazacaklarımı okudukça, anlattığım yüzleri birbir gözünüzün önüne getirin lütfen. (zaten okumak yazarın harflerle anlatığı şeyleri aklınn sessiz sinemasında birbir resimlerndirmekten başka nedir ki?)Aklınızın beyazperdesindde doğu anadolu şehirlerinin birinde bir attar dükkanı canlandırın. Havanın erken karadığı soğuk kış öğleden sonrasında, çarşıda pekbir hareket olmadığı için, dükkanını çırağa bırakan karşı berber, emekli bir ihtiyar, berberin küçük kardeşi ve oraya alışverişten çok, ahbaplık için gelen mahalleden bir müşteri, attarın dükkanında sobanın çevresinde toplanmışlar, gevezelk ediyorlar. Askerlik anılarını anlatıyorlar, gazeteler karıştırılıyor, dedikodu ediliyor, arada bir gülüşülüyor da; ama en az anlattığı, kendini en az dinletebildiği için, huzursuz olan biri var aralarında:Berberin kardeşi. Onunda ötekiler gibi anlatılacak hikayeleri, şakaları var aklında; ama o kadar istemesine rağmen, anlatmayı, hikaye etmeyi, parlak olabilmeyi bilmiyor. Bütün öğleden sonra, bir kere olsun bir hikaye anlatmaya kalktığında öbürleri,farkına bile varmadan, onun sözünü kesiyorlar.Şimdi, sözü kesildiği, hikayesi yarıda kaldığı aman berberin kardeşinin yüzünün aldığı ifadeyi gözünüzün önüne getirin lütfen.
Batılılaşmış ama pekte öyle zenginleşememiş istanbullu bir doktor ailesinin evinde yapılan bir nişan törenini düşünün lütfen; Evi bütünüyle işgal eden konuklardan bir kısmı, nişanlanan kızın odasında, üzerinde paltolar yğılmış yatağın çevresinde bir ara, gelişi güzel toplanıyorlar. Güzel ve sevimli bir genç kızla ona ilgi duyan iki erkekte var aralarında; biri öyle pek yakışıklı fazla akıllı da değil, ama girgin ve geveze. Bu yüzeden, odadaki amcalarla birlikte güzel kızda onun hikayelerini dinliyor, ona dikkat ediyor. geveze delikanlıdan daha akıllı ve duyarlı, ama kendisini dinletebilmeyi bilmeyen öteki delikanlının yüzünü düşünün şimdi lütfen.
Şimdi de, ikişer yıl arayla, üçüde evlenmiş ve en küçüklerinin evliliğinden iki ay sonra, annelerinin evinde toplanmış üç kızkardeş düşünün lütfen. İçinde kocaman bir duvar saatinin tiktaklarının işitildiği ve kafesinde sabırsız bir kanaryanın tıkırdadığı orta halli bir tüccar ailesinin evinde, kış öğleden sonrasının kurşini ışığında çay içerlerken, her zaman neşeli her zaman konuşkan küçük kızkardeş, iki aylık evlilik deneyimini öyle bir anlatıyor, kimi durumları, gülünç olayları öyle bir hikaye ediyor ki, bu durumları yılladır yaşamasına rağmen, en büyük ve en güzel abla, belki kendi hayatında, belki kendi kocasında bir eksiklik olduğunu düşünüyor hüzünle. Şimdide bu hüzünlü yüzü gözlerinizin önüne getirin lütfen!
Düşündünüz mü? Hepsi tuhaf bir şekilde birbirlerine benziyor mu bu yüzlerin? Bu kişileri tıpkı derinden derine birbirlerine bağlayan o görünmez bağ gibi, yüzlerini de bribirlerine benzeten bir şey yok mu sizce? Sessizlerin, anlatmayı bilmeyenlerin, kendini dinletemeyenlerin, önemli gözükmeyenlerin, dilsizlerin, o iyi cevabı hep olaydan sonra evde düşünenlerin, insnaların hikayelerini merak etmediği o kişilerin yüzleri diğerlerinden daha anlamlı, daha dolu değil mi? sanki anlatamadıkları hikayelerin harfleriyle kaynaşıyor bu yüzler, sanki sessizliğin, ezkliğin, hatta yenilginin işareti var onlarda. Kendi yüzünüzü de düşünmüştünüz değil mi bu yüzlerin içinde? Ne kadar kalabalığız hepimiz, ne kadar acıklıyız hepimiz; ne kadar çaresiziz çoğumuz!
.................................
Orhan Pamuk-KARA KİTAP
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder