10 Ekim 2014 Cuma
oktay rıfat
Ağzımın tadı yoksa, hasta gibiysem,
Boğazımda düğümleniyorsa lokma,
Buluttan nem kapıyorsam, vara yoğa
alınıyorsam,
geçimsiz ve işkilli,
... yüzüm öfkeden karaya çalıyorsa,
Denize bile iştahsız bakıyorsam,
Hep bu boyu devrilesi bozuk düzen,
Bu darağacı suratlı toplum!!
..
Oktay Rıfat
Boğazımda düğümleniyorsa lokma,
Buluttan nem kapıyorsam, vara yoğa
alınıyorsam,
geçimsiz ve işkilli,
... yüzüm öfkeden karaya çalıyorsa,
Denize bile iştahsız bakıyorsam,
Hep bu boyu devrilesi bozuk düzen,
Bu darağacı suratlı toplum!!
..
Oktay Rıfat
30 Ağustos 2014 Cumartesi
- emre yılmaz'la söyleşi -
kaynak : dış mihrak fanzıne
- emre yılmaz'la söyleşi -
açıkçası değil böyle bir röportaj yapmak emre yılmaz 'a ulaşabilmeyi bile ummuyordum ama yayınevine gönderdiğim mektup emre yılmaz' ın kendisine ulaştırılmış ve samimi bir cevapla röportaj teklifimizi kabul ettiği mektubunu aldım hemen soruları kendisine postaladım. doğru soruları sormuş olmalıyız ki emre yılmazdan soruların cevapları ile birlikte aynen şu notu aldık:
"ohh ilk defa adam gibi sorular. sonunda birileri kitabımı okumuş ne keyif"
doğrusu bu cevapları duymakta bizim için büyük keyif oldu.
kaliyantiyan: röportaj teklifimizi kabul ettiğinizi belirten mektubunuzda "konya 'dan çıkanlar beni hep şaşırttılar" demişiniz. bunu biraz açar mısınız?
emre: konya 'yı hiç yaşamadım hep duydum ve bütün duyduklarım bende ' bir konya 'nın olmadığı ' na dair bir önyargı oluşturdu.
dış konya- iç konya bilinen konya- gizli konya görünen konya- gerçek konya akılcı konya-akıldışı konya edepli konya-şehvetperest konya
sizlerin varlığı ve bu sorular eski önyargımı yaşanmış bir doğru haline getiriyor. istanbul anlamaz konya anlar, medya bilmez konya bilir , herkes düşünür konya yaşar.
kaliyantiyan : bütün işlerinizi bırakıp böyle bir kitap yazmanızın sebebi neydi ? ve kitabın bu derece bir ilgi uyandırmasını umuyormuydunuz? sonuçta 10. baskıyı geride bıraktınız.
emre: yahu daha ne olsun ? boğuluyordum be! '.kitabın değil çok satacağını basılabileceğini bile beklemiyordum. yayımcı bulmakta zorlandım. sonunda türdeşim bir deli (sezai kaynak) çıktı ve yayımlandı.
kaliyantiyan: kitabınız başka ülkelerde çevrilip satılacak mı?
emre: kitabımla daha fazla uğraşmak istemiyorum. benim için geldi ve geçti bitti. eski ben. başka bir dile çevrilmesi beni ilgilendirmiyor.
kaliyantiyan: mahkeme kitabınızda geçen küfürlerden dolayı (ki kitapta edilen küfürler belirli bir şahsa olmadığı gibi üstü kapalı osa dahi kimse ima edilmemiş) halkın örf adet vs. incittiği gerekçesiyle kitabınızı toplattı. tabi bu toplatmanın ardında tüsiad kalantorlarının eli olduğunu cümle alem biliyor. bu olanlar için ne diyeceksiniz?
emre: mahkeme hiçte saçma bir karar vermedi, mahkemeler ne için var sanıyorsunuz? adamlar herzamaki gibi işlerini doğru yaptılar. asıl saçma olan toplatma kararının bir üst mahkemede bozulmasıydı. ve bu benim ve yayımcımın 'işadamı ' becerilerimiz sayesinde oldu. (dördüncü sorudaki ibne puşt ve göt yanlarımız sayesinde oldu.) özetle sistemin hatası kararın alınmasında değil bozulmasındaydı. netekim hakkımda üç yeni dava daha açıldı. sanırım önümüzdeki aylarda kitap tekrar toplatılacak. sistem tıkır tıkır işliyor. ben mahkemelerden savcılardan adalet bekleyecek enayileden değilim. helal olsun adamlara.
kaliyantiyan: sence insanlık tüketim toplumunu yenebilecek mi ?
emre: baki kalan hep doğadır. biz onun son beşbin yıldır kendini bi bok sanan yaratıklarıyız. işte hümanizm. nedir ki hümanizm ? kendini bi bok sanmaktır.
kaliyantiyan: uyuşturucular hakkında ne düşünüyorsun, sence gerçekten insanı geliştirenleri var mı ?
emre: uyuşturucu kelimesini ben sadece afyon-morfin-eroin- ve bazı haplar için kullanıyorum. benim bilinç değiştiren üçüncü gözü açan mantarlar-otlar-tohumlar ve kökler için kullandığım kelime 'iksirler 'dir. ve bu iksirler 'psilocybin, mescalin, peyote, ayahuasca, vs. doğanın insana sunduğu en büyük hediyelerdir. hepsini tanırım. bu yazı yayımlandığı sırada ben brezilya 'da uçuyor ve 'görüyor ' olacağım. allahım sana şükürler olsun.
kaliyantiyan: gelecek ile ilgili planların neler ve türkiyede kalacak mısın?
emre: hayatımın en mutlu günlerini geçiriyorum. çünkü gelecek ile ilgili hiçbir planım yok. ne bir evim, ne bir aşkım, nede yeni bi kitap projem. ben türkiyenin en zengin sokak çoçuğuyum. bakalım rüzgar yarın nereden esecek ? poyrazsa güneye inerim, lodssa kuzeye. esmezse burası yarını geçirmek için hiç de fena bir yer değil.
kaliyantiyan: ıssız bir aday düşşen yanına alacağın ve almayacağın üç şey ne olurdu?
emre: alacaklarım, bir torba mantar tohumu. almayacaklarım; kendim-sevgilim-kitaplarım.
kaliyantiyan: sen bir süre afrikada bulundun ve sanırım bu senin üzerinde büyük etkiler bıraktı biraz bundan bahsetsene.
emre: etiyopta ve sudan 'ın güneyde birleştikleri noktada içlerinde ilk defa beyaz kadın gören gençlerin bulunduğu kabilelerde bir müddet yaşadım. kendimi sakat hissettim. adamların elleri ve ayakları muazzamdı. altmış kilometrelik çölü su almadan geçiyorlardı. ve her gece üçlere kadar dans ediyorlardı. allah batı medeniyetinin belasını versin. bizleri evcilleştirdiler. nesli tükenen bir türüz artık.
kaliyantiyan: kitabınızın arkasında bazı insanlar (ki bu insanlar tanınmış medyatik ve hatta sosyeteden insanlar) kitabınız hakkında yorumlarda bulunmuşlar. ve sanırım hiçbiri kitaptan pay çıkartamamış kendisine, sanıyorum ki kitapta anlatılan ikiyüzlü bok dolu dünyada hepsinin birer konumu var. bu insanların yorumlarını kitabınıza koymanızın nedeni ne idi yoksa yayımcı kitabı sattırır diye mi bu yorumlara yer verdi? (not: yorumda bulunanlardan bazıları şunlar: leyla alaton- savaş ay- bedri baykam vb. yorumların tamamı çok olumlu)
emre: bende bir sahtekar yalancı ve ikiyüzlüyüm . yada öyle olduğumu itiraf ederek bir dürüstlük örneği sergilerken daha da sahtekerlaşan bir kurnaz. ben kimim ? sen kimsin ? yalaklar kimler? kitabı yazarken kendimi bunları biliyor sanırdım. bugün bilmiyorum. bildiğim bazen 'iyi ' bir adam oluyorum bazen ise ibne, puşt, ve götün teki. belki kitabımın arkasındaki orospu çocuklarıda öyledir. ne bileyim ?
kaliyantiyan: kendini bir kaybeden olarak nitelendirebilir misin ?
emre: ben kaybeden veya kazananlardan değilim. ne kaybetmesi ? ne kazanması ? tüccar ağzı bu. biz bu ağza şıçtığımız için uçuyoruz. kaznçlar ve kayıplar '.. bunlardan kurtuldukça hafifliyor insan ve özgürlük başlıyor., kalkın gidelim gidelim '.
kaliyantiyan: kitabınızda büyük işadamlarının gerçek düşmanlarından sözediyorsunuz. ve bunların içinde anarşiştler ve ateş hırsızı var. bu ateş hırsızı mitolojiye mi yoksa dergiye mi bir gönderme?
emre: ateş hırsızı dergisinin tayfasını bilerek kastettim.
kaliyantiyan: sizinle yapılan röportajlarda bugüne kadar anarşişt kimliğinizği hep redettiniz. ama kitaba bakınca bakıldığında baştan sona kaos isteği koktuğununu salaklar dahi anlayabilir. sanırım sorun bir kimliği kabul etmekte yada anarşizmin diğer düşünceler gibi bir kalıba sokulamaması, örneğin bir çok anarşişt ateist iken tolstoy kurumsallaşmamış dini anarşizm ile aynı çercevede tanımlıyor. bu örnekler çoğaltılabilir. sonuçta tahminimce sizin anarşizminiz sözde değil özde gizli? bu konuda bişey söyleyebilir misin ?
emre : -yazar bey siz anarşişt misiniz ?
-hayır ya siz ?
-hayır
- 'hayır ' larımız benzeşiyor mu ?
- evet
al sana bir anarşizm koan 'ı. anarşiştim demeye ne gerek var. ben bu türü yüz metreden tanıyorum. kokusunu alırım adamın. bak sende benim gibi kitaptan doğru kokuyu almışşın. başka kimse pek almadı. (sen dahil dört kişi) daha ne diye soruyorsun ? itler kızışan kancık kokusu alınca 'aaaa bak bu kızışmış ' demiyorlar. eğer deselerdi yaşantının içine ederlerdi. sözleri siktir edin, anarşizmi siktir edin. her kendine anarşiştim diyeni gördüğünüz yerde vurun. anarşizm sözlerle anlatılmaz. anlatılan her ne ise o anarşizm değildir. anlatamaz hale gelmemişsen sen anarşizmi yaşamamışşındır.
kaliyantiyan: din- tasavvuf- inancı ve tanrı inancı hakkında ne düşünüyorsun ?
emre: tanrı benim kendime inanıyorum kendimi seviyorum.
kaliyantiyan: apolitika dergisi 5. sayısında anarşizme yakın yada anarşişt yazarlara bir çağrıda bulundu. yeni sayılarda yazmaları için. siz yazmak istermiydiniz ?
emre: yazı yazabilirim. (dans etsem olmaz mı ?) ama bir harekette yer alamam. bir harekette yer almak bana ölümü hatırlatıyor.
kaliyantiyan: kitabınızda anlattığınız işadamı siz miydiniz.?
emre: kitapta tarifini yaptığım işadamı benim. kendime inanıyorum. kendimden nefret ediyorum.
kaliyantiyan: bildiğim kadarıyla müzik senin hayatında önemli bir yer tutuyor. konuşmalarında hep bahsediyorsun. anlatsana.
emre: benim için şu sıralar jungle ve psychedelic trance . son on yılda müzikte büyük bir devrim yaşandı. on bin yıl öncesini ruhuna bir geri dönüş var. bunu türkiyede hissetmek çok zor ama ağustosda holandada dance valley günü var. binlerece kişi ormanda ve sahillerde toplanıyor. orda olmak istiyorum. gelen dünyanın ışıkları ve kokuları sanki orada.
kaliyantiyan: nolcak bu memleketin hali ?
emre: herkes kendi yolunda yürüyor, bende öyle.
kaliyantiyan: kitabını okuduktan sonra üzerinde 'kesinlikle bu böyledir ' diyemediğim konu aşk oldu. onun haricindeki konuların hiçbirinde çelişkiye düşmedim. sanırım aşk denen konu hakkında okumak yerine yaşamak gerekli. sizce gerçek aşk neye duyulabilir? yada sonsuzluğuna inandığımız bir aşk var mı?
emre: vallahi en az bildiğim konu aşk. bu da tanrı gibi, anarşizm gibi birşey galiba konuştukça kaybedersin.
26 Temmuz 2014 Cumartesi
fazla merhamet, fazla merhamet, fazla sevgi Paranın Cinleri - MURATHAN MUNGAN
Son aylarında, son günlerinde bütün kelimelerini kullanmaya, o güne kadar konuşmadıklarımızı konuşmaya kalkmadım. Aramızdaki eski anlaşmazlıkları düzeltmeye de çalışmadım. Belki hiç bir zaman mümkün olamayacak bir şeydi bu. O da kendi içinde, geçmişle bir takım hesaplaşmalar yaşıyordu besbelli. Her zaman bencil ve kendine dönük bir adam olmuştu ama , hastalığı sırasında ve ölüme yaklaştığı günlerde iyice artmıştı bencilliği. Hayatı için çırpınıyordu. Onu izlemek kalmıştı bana. Her zaman olduğu gibi. Ben de öyle yaptım.
Paranın Cinleri - MURATHAN MUNGAN
Paranın Cinleri - MURATHAN MUNGAN
4 Temmuz 2014 Cuma
SIKINTI Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Sıkıntı dünyadan bıkmış olmaktrır sahiden de, yaşadığını hissetmenin rahatsızlığı, yaşamış olmanın yorgunluğudur; sıkıntı gerçekten de herşeyin haddinden fazla anlşamsız olduğunu tende hissetmektir. Ama bütün bunların ötesinde sıkıntı aynı zamanda var olan yada olmayan başka dünyaların verdiği bıkkınlıktır; bir başkası olarak, bir başka şeklilde, hatta bir başka ülke de bile olsa yaşamak zorunda olmanın rahatsızlığıdır; sadece dünün ve bu günün değil, ayrıca yarının ve eğer varsa sonsuzluğun yda hiçlik sonsuzluksa h,çliğin verdiği yorgunluktur.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
375. Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Hayat, bir ünlemle bir soru arasındaki tereddüttür.
...................................
Varsayımların yorgunluğu.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
...................................
Varsayımların yorgunluğu.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
373. Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Hayat istemeden çıkılan, deneysel bir yolculuktur
...............................
Hissedilmiş olan neyse, yaşanmış olanda odur.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
...............................
Hissedilmiş olan neyse, yaşanmış olanda odur.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
359. Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Hiç bir insan ötekileri anlayamaz. Şairin dediği gibi, hayat okyanusunda birer adayız; aramızda bizi tanımlayan, birbirimizden ayıran deniz vardır. Bir ruh istediği kadar bir başka ruhun ne olduğunu anlamaya çalışsın, olsa olsa kiminle iki çift laf edebileceğini öğrenmişolur-zihninin zeminine fırlatılmış şekilsiz gölgenin kim olduğunu.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
2 Temmuz 2014 Çarşamba
329. Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Ey Farklı-Kadın, hiç düşündün mü senin bana, benim sana nasıl da görünmez olduğumuzu? Hiç düşündün mü ne kadar cahiliyiz birbirimizin? Birbirimizi görmeden görüyoruz birbirimizi. Birbirimizi duyuyor ve sadece kendi içimizdeki sese kulak veriyoruz.
Başkalarının kelimeleri kulaklarımızın hataları, aklımızın denizlerinde olan kazalarıdır. Ne kadar da güveniriz başkalarının kelimelerine yakıştırdığımız anlama.
................................
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Başkalarının kelimeleri kulaklarımızın hataları, aklımızın denizlerinde olan kazalarıdır. Ne kadar da güveniriz başkalarının kelimelerine yakıştırdığımız anlama.
................................
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
1 Temmuz 2014 Salı
evlilik (Şeytanın Fısıldadıkları - EMRE YILMAZ)
Hayat doya doya çapkınlık yapmak için ne kadar kısadır Yarabbi; huzurlu bir evlilik içinse ne kadar uzun.
******
Kadınlar evlenmeden önce hiç tahmin etmediğimiz gibi, evlendikten sonra ise tam tahmin ettiğimiz gibi çıkarlar.
******
Kainatta, kadın dırdırının daralta daralta bir deliğe dönüştüremeyeceği kadar geniş bir mekan yoktur.
******
Karı-koca arasına girilmez.
Neden?
Çünkü bulunacak pek bir şey yoktur. Hudut boyları gibidir orası. Tel örgülerin ufuklara kadar uzandığı mayınlarla döşenmiş bir kuru boşluk.
******
Evlilik hıristiyanlığa benzer. Bir zavallılar, fakirler, güçsüzler ve köleler ideolojisidir. Mecbur ve muhtaç olduğumuz için evleniriz.
******
Yaşlılar ne der?
'Aman oğlum akıllıysan evlenme'
Aptalca bir laf.
Akıllıysan evlenme!
Hepimiz üç aşağı beş yukarı akıllı gibiyiz. Doğrusu şu olmalıydı:
Güçlüysen evlenme.
Sıkıyosa.
******
Uyumlu çiftler dresaj atlarına benzerler. Çünkü uyum gibi görünen çoğu zaman çiftlerin birbirlerine yıllardır uyguladıkları çok katı bir terbiyeden başka bir şey değildir.
Mahmuz baldır ve kamçı ile dizginlenenlerin ahenkli tırıslarını, toplu dörtnallarını ve mükemmel baş boyunlarını imrenerek seyrederiz.
Şeytanın Fısıldadıkları - EMRE YILMAZ
******
Kadınlar evlenmeden önce hiç tahmin etmediğimiz gibi, evlendikten sonra ise tam tahmin ettiğimiz gibi çıkarlar.
******
Kainatta, kadın dırdırının daralta daralta bir deliğe dönüştüremeyeceği kadar geniş bir mekan yoktur.
******
Karı-koca arasına girilmez.
Neden?
Çünkü bulunacak pek bir şey yoktur. Hudut boyları gibidir orası. Tel örgülerin ufuklara kadar uzandığı mayınlarla döşenmiş bir kuru boşluk.
******
Evlilik hıristiyanlığa benzer. Bir zavallılar, fakirler, güçsüzler ve köleler ideolojisidir. Mecbur ve muhtaç olduğumuz için evleniriz.
******
Yaşlılar ne der?
'Aman oğlum akıllıysan evlenme'
Aptalca bir laf.
Akıllıysan evlenme!
Hepimiz üç aşağı beş yukarı akıllı gibiyiz. Doğrusu şu olmalıydı:
Güçlüysen evlenme.
Sıkıyosa.
******
Uyumlu çiftler dresaj atlarına benzerler. Çünkü uyum gibi görünen çoğu zaman çiftlerin birbirlerine yıllardır uyguladıkları çok katı bir terbiyeden başka bir şey değildir.
Mahmuz baldır ve kamçı ile dizginlenenlerin ahenkli tırıslarını, toplu dörtnallarını ve mükemmel baş boyunlarını imrenerek seyrederiz.
Şeytanın Fısıldadıkları - EMRE YILMAZ
30 Haziran 2014 Pazartesi
bilinemezlik (Şeytanın Fısıldadıkları - EMRE YILMAZ)
Hayatımızın her kavşağında ya talih, ya kader ya da kısmet isminde bir orospuyla düzüşmüşüzdür. Vu bu sıradan ucuz ve raslantısal düzüşmelerimizi daha sonraları otobiyografimizde çabalarımızla gerçekleşen büyük zaferlerimiz olarak hatırlarız.
Ve insanların hayat felsefesi çoğu zaman attıkların zarın isminden başka bir şey değildir.
Dubaa gelirse hayat dubaradır derler .
Düşeş gelirse düşüş.
Şeytanın Fısıldadıkları - EMRE YILMAZ
Ve insanların hayat felsefesi çoğu zaman attıkların zarın isminden başka bir şey değildir.
Dubaa gelirse hayat dubaradır derler .
Düşeş gelirse düşüş.
Şeytanın Fısıldadıkları - EMRE YILMAZ
21 Mayıs 2014 Çarşamba
143. Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Gerçekleşebilir, yakın, meşru şeyleri düşleyenler, uzak ve yabancı düşlerde kendini kaybedenlerden daha çok hüzün veriyor bana. Büyük hayaller kuruyorsan ya delisindir, hayallerine inanır ve mutlu olursun ya da basit bir hayalperestsindir, hülya da senin için tek kelime etmeden ruhunu yatıştıran bir ezgidir. Ama gerçekleşebilir olanı düşlersen, o zaman sahici düş kırıklığı diye bir şeyin gerçekten var olabileceğini anlarsın. Roma imparatoru olamadım diye kendimi helak edecek değilim, ama her akşam saat dokuza doğru sokağın sonunda sağa dönen küçük terzi kızla hiç konuşmadım diye acı acı yerinebilirim. Bize olanaksızı vaat eden düş, zaten böylelikle bizi en baştan, ondan mahrum etmiş olur; ama gerçekleşebilir olanı vaat eden düş hayatın kendisine müdahale eder, çözümü de ondan bekler. Biri kendinden başka her şeyi dışlayarak tamamen bağımsız olarak varlık sürer; öteki ise dışındaki olayların olağan akışına boyun eğmiştir.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Akıl Hanı Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
İnançla eleştiri arasındaki yolun ortasında akıl hanı vardır. Akıl, inanca başvurmadan anlayabileceğimiz şeyler olduğuna duyduğumuz inançtır; gene inancın bir biçimidir bu, çünkü anlamanın temelinde, anlaşılabilir şeylerin var olduğu varsayımı yatar.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
10 Mayıs 2014 Cumartesi
100. Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Ben hep şimdiki zamanda yaşarım. Geleceği bilmem. Artık geçmişimde yok. Biri, herşeyin mümkün olmasıyla çöküyor üzerime, öteki, barındırdığı hiç bir şeyin gerçek olmamasıyla. Ne umutlarım var, ne de pişmanlıklarım. hayatımın bu güne kadarki halini-yani çoğunlukla, istediğimin tam tersi şekilde aktığını- bildikten sonra ne söyleyebilirim ki geleceğim hakkında, beklemediğim, dilemediğim bir şey olacağından, benim dışımda bir yerden, hatta bazen kendi irademin bir oyunu olarak başıma geleceğinden başka? Geçmişimde ise, hatırlayıpta gereksiz yere yeniden yaşamayı arzulayabileceğim hiç bir şey yok. Kendi benliğimiz izinden, onun bir benzerinden başka bir şey değilim ben. Geçmişim, olmayı başaramadığım her ne varsa onlarla dolu. Uçup gitmiş anlardaki duyguları bile özlediğim yok: Duygu şimdiki zamana muhtaçtır; o an geçtikten sonra sayfa kapanır ve hikaye sürer, öykü ise biter.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
102. Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Hayat tahayyül edebildiğimiz kadardır. Bütün dünyası tarlasından ibaret olan bir köylünün gözünde, o tarla bir imparatorluktur. Caesar'ın gözünde ise azımsadığı imparatorluğu topu topu bir tarla kadardır. Fakir insanın bir imparatorluğu var, güçlü olanın ise altı üstü bir tarlası. Aslına bakılacak olursa, sahip olduğumuz tek şey izlenimlerdir; dolayısıyla, hayatımızın gerçekliğini izlenimler üzerine oturtmalıyız, algıladıkları şeylerin değil.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
104. Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Hiç bir parlak düşünce içine bir takım ahmaklıklar katılmadan piyasaya sürülemez. Kollektif düşünce ahmaklıktır, çünkü kollektiftir: İçindeki zekice tarafın büyük kısmını zorunlu bir vergi gibi feda etmeden kollektifin sınırlarını aşabilen yoktur.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
111. Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Günümüzde bir insan bir insanı seviyorsa, ahlak anlayışında, entellektüel çapında bir cücelik ya da hödüklük yoksa, karşısındakini romantik bir aşkla seviyor demektir. Romantik aşk, hıristiyanlığın insanlık üzerindeki etkisinin yüz yıllar sonra oraya çıkan en son ürünü; ve cahil bir adama bu aşkın doğasını kavratmak gerekirse, gerek özü, gerekse geçirdiği aşamalar bakımından bir elbiseye, bir kıyafete benzetebiliriz onu; ruhun ya da imgelemin diktiği, karşısına çıkan insanoğullarından yakışır diye düşündüklerine giydiriverdiği bir kıyafet.
Ne var ki kıyafetler ölümsüz olmadığından, ömürleri yettiği kadar varlıklarını korur; nitekim diktiğimiz ideal kıyafet çok geçmeden lime lime olur, altından da giydirdiğimiz insanın bedeni görünür.
Sonuç olarak romantik aşk insanı hayal kırıklığına götüren bir yoldur; tabi bu baştan göze alınırsa, hayal kırıklığı da hiç durmadan farklı idealler edinmeye ve ruhumuzdaki terzihanelerde gene hiç durmadan yeni kıyafetler dikmeye karar verirse o başka, bu taktirde, kıyafeti giyenin görünüşünü sürekli olarak yenileyebilecektir.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Ne var ki kıyafetler ölümsüz olmadığından, ömürleri yettiği kadar varlıklarını korur; nitekim diktiğimiz ideal kıyafet çok geçmeden lime lime olur, altından da giydirdiğimiz insanın bedeni görünür.
Sonuç olarak romantik aşk insanı hayal kırıklığına götüren bir yoldur; tabi bu baştan göze alınırsa, hayal kırıklığı da hiç durmadan farklı idealler edinmeye ve ruhumuzdaki terzihanelerde gene hiç durmadan yeni kıyafetler dikmeye karar verirse o başka, bu taktirde, kıyafeti giyenin görünüşünü sürekli olarak yenileyebilecektir.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
112. Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Yanılıyordu Vergilius denen şarih. En çok anlamak yoruyor bizi. Yaşamak, düşünmemektir.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
4 Mayıs 2014 Pazar
true dedective 1. sezon 3. bölüm 4;38 (kilise de)
Cohle- bu guruptakilerin ortalama ıq su kaçtır sence?
Marty- insanları böyle aşağılayınca eline ne geçiyor?
bu insanlar hakkında ne biliyorsun sanki?
Cohle- sadece gözetleme ve çıkarım. obezite ve fakirliğe eğilim, peri masallarına duyulan bir sevda görüyorum. ellerindeki üç kuruşuda, dolaştırdıkları şu hasır sepete koyuyorlar.buradaki kimsenin atom mühendisliği yapmadığını söylemek yanlış olmayacaktır heralde, marty.
Marty- gördün mü? şu sikik davranışların işte. herkes senin gibi boş bir odada oturup cinayet romanlarına 31 çekmek istemiyor. bazı insanlar toplum içinde olmayı toplum yararını istiyor.
Cohle- öyle mi? eğer toplum yararı dediğin peri masallarıysa, ozaman bu kimse için iyi haber değil.
........................
................................................
Marty- eğer insanlar inanmasaydı, neler neler yaparlardı düşünebiliyor musun?
Cohle- şimdi ne yapıyorsak aynısını. sadece daha açık bir şekilde.
Marty- siktir ordan. ortalık kan gölüne dönerdi ve ahlaksızlıktan geçilmezdi, bunu sende biliyorsun.
Cohle- eğer bir insanı doğru yolda tutan tek şey ilahi mükafatsa dostum, o kişi adinin tekidir
Marty- insanları böyle aşağılayınca eline ne geçiyor?
bu insanlar hakkında ne biliyorsun sanki?
Cohle- sadece gözetleme ve çıkarım. obezite ve fakirliğe eğilim, peri masallarına duyulan bir sevda görüyorum. ellerindeki üç kuruşuda, dolaştırdıkları şu hasır sepete koyuyorlar.buradaki kimsenin atom mühendisliği yapmadığını söylemek yanlış olmayacaktır heralde, marty.
Marty- gördün mü? şu sikik davranışların işte. herkes senin gibi boş bir odada oturup cinayet romanlarına 31 çekmek istemiyor. bazı insanlar toplum içinde olmayı toplum yararını istiyor.
Cohle- öyle mi? eğer toplum yararı dediğin peri masallarıysa, ozaman bu kimse için iyi haber değil.
........................
................................................
Marty- eğer insanlar inanmasaydı, neler neler yaparlardı düşünebiliyor musun?
Cohle- şimdi ne yapıyorsak aynısını. sadece daha açık bir şekilde.
Marty- siktir ordan. ortalık kan gölüne dönerdi ve ahlaksızlıktan geçilmezdi, bunu sende biliyorsun.
Cohle- eğer bir insanı doğru yolda tutan tek şey ilahi mükafatsa dostum, o kişi adinin tekidir
3 Mayıs 2014 Cumartesi
59/2 Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Başarmak?....
Kendilerine güzel cümlelerle ve soylu niyetlerle imparatorluklar kuran, ama bunu yaşamak için yaşını sokacak bir yeri, karnını doyuracak ekmeği olmayan, dükkan arkalarında kalmış yarı-tanrılar! Komutanlığının zafer sarhoşluğuna kapılarak orada bıraktığı bir ordunun birliklerine benzer bu insanlar; ve durgun sularda, bataklıklarda kaybolurlar; hayallerinden geriye, büyüklük kavramından, o orduya ait olmanın anısından ve -yüzünü zaten hiç görmedikleri- generallerinin ne yaptığını bile bilmediklerinden doğan boşluktan başka bir şey kalmaz .
İşte böyle, bir gün gelir herkes, alttarafı asker kaçağı olduğu halde, kendini general olarak hayal eder. O gün hepimiz derelerin çamuruyla boğuşarak, kimsenin kazanamayacağı bir zaferi kutlarız, zaferden geriye bir tek biz kalmışızdır, silkelenmesi unutulmuş bir masa örtüsüne yapışmış bir ekmek kırıntısı gibi.
O insanlar, baştan savma temizlenmiş mobilyaların çatlaklarını dolduran tozlar gibi, günlük hayatın boşluklarını doldurur. Sıradan günlerin alelade ışığında, pas rengine çalan maun ağacında, grimsi kurtçuklar gibi parlarlar. Birileri eski bir çiviyle çıkarıp atar onları oradan. Ama kimse bu işi gönüllü yapmaz.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Kendilerine güzel cümlelerle ve soylu niyetlerle imparatorluklar kuran, ama bunu yaşamak için yaşını sokacak bir yeri, karnını doyuracak ekmeği olmayan, dükkan arkalarında kalmış yarı-tanrılar! Komutanlığının zafer sarhoşluğuna kapılarak orada bıraktığı bir ordunun birliklerine benzer bu insanlar; ve durgun sularda, bataklıklarda kaybolurlar; hayallerinden geriye, büyüklük kavramından, o orduya ait olmanın anısından ve -yüzünü zaten hiç görmedikleri- generallerinin ne yaptığını bile bilmediklerinden doğan boşluktan başka bir şey kalmaz .
İşte böyle, bir gün gelir herkes, alttarafı asker kaçağı olduğu halde, kendini general olarak hayal eder. O gün hepimiz derelerin çamuruyla boğuşarak, kimsenin kazanamayacağı bir zaferi kutlarız, zaferden geriye bir tek biz kalmışızdır, silkelenmesi unutulmuş bir masa örtüsüne yapışmış bir ekmek kırıntısı gibi.
O insanlar, baştan savma temizlenmiş mobilyaların çatlaklarını dolduran tozlar gibi, günlük hayatın boşluklarını doldurur. Sıradan günlerin alelade ışığında, pas rengine çalan maun ağacında, grimsi kurtçuklar gibi parlarlar. Birileri eski bir çiviyle çıkarıp atar onları oradan. Ama kimse bu işi gönüllü yapmaz.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
59. Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Bürodaki herkes öğle yemeğine çıktı. Ben ise, donuk camın arkasından, karşı kaldırımda sendeleyerek yürüyen yaşlı adama gözlerimi dikmiş, öylece, kıpırdamadan duruyorum. Sarhoş olduğu için değil, düşlere daldığı için sendeliyor. Dikkatini var olmayana vermiş; hala bir umudu var belki. Adalet nedir bilmez. Tanrılar adaletli görünmek istiyorlarsa, gerçekleşmesi imkansız da olsa düşlerimize dokunmasınlar, sıradan da ola, bize iyi düşler versinler. Şimdi, yaşım henüz gençken, Güney Adaları'nı hayal edebilirim; ya da ulaşılmaz Hindistan'ları; yarın aynı tanrılar öylesine bir tütüncü dükkanı almayı yada civarda kutu gibi bir evde emekliliğimin tadını çıkarmayı hayal ettirebilir bana. Tek tek bütün hayallerimiz hep aynı hayaldir, çünkü hepsi sadece hayaldir. Tanrılar hayallerimi değiştirsin; ama hayal kurma yeteneğime el sürmesinler.
...........................................
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
...........................................
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
29 Nisan 2014 Salı
61. Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Ben, genellikle kendi derinliklerimde bile henüz tasarlanmamış eylemlerin, dudaklarımı uzatırken aklıma bile getirmediğim sözcüklerin, tamamına erdirmeyi umursamadığım hayallerin kuyusuyum.
Ben tam inşaası sürerken inşia edenin düşünmekten bıktığı, oldum olası kendi yıkıntısından başka bir şey olmamış bir yapının yıkıntısıyım.
Yalnızca zevk aldıkları için zevk alanlardan nefret etmeyi, neşelerini paylaşmayı beceremediğimiz için neşeli insanları hor görmeyi ihmal etmeyelim sakın..... Bu sahte küçümseme, bu bayağı kin altındaki toprakla kirlenmiş, kaba saba bir kaideden başka bir şey değildir; üzerinde Sıkıntı'nın benzersiz, kibirli heykeli yükselir, yüzü sırrına erilmez bir gülümsemeyle kuşatılmış, karanlık bir figürdür o.
Ne mutlu yaşamlarını kimseye emanet etmeyenlere.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Ben tam inşaası sürerken inşia edenin düşünmekten bıktığı, oldum olası kendi yıkıntısından başka bir şey olmamış bir yapının yıkıntısıyım.
Yalnızca zevk aldıkları için zevk alanlardan nefret etmeyi, neşelerini paylaşmayı beceremediğimiz için neşeli insanları hor görmeyi ihmal etmeyelim sakın..... Bu sahte küçümseme, bu bayağı kin altındaki toprakla kirlenmiş, kaba saba bir kaideden başka bir şey değildir; üzerinde Sıkıntı'nın benzersiz, kibirli heykeli yükselir, yüzü sırrına erilmez bir gülümsemeyle kuşatılmış, karanlık bir figürdür o.
Ne mutlu yaşamlarını kimseye emanet etmeyenlere.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
10 nisan 1930 (Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA)
İnsan ruhunun bütün ömrü, loş ışıktaki kıpırdanmakla geçer. Bilincin yarı karanlığında, olduğumuz ya da olduğumuzu varsaydığımız şeye asla uyum sağlayamadan yaşarız. En iyilerimiz bile içinden bir şeylerle övünür, oysa bakış açımızda bile tam ölçemediğimiz bir hata vardır. Bir gösteride verilen arada olup biten bir şeyleriz biz; kimi zaman bazı kapıların ardında, belki yalnızca dekorun bir parçası olan nesnelere gözümüzün iliştiği oluyor. Koca dünya, gecenin içinde kaybolan sesler gibi karma karışık.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
omuz silkme (Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA)
Bilinmezlik hakkındaki düşüncelerimize genellikle, bilinenler hakkında kafamızda olan kavramların rengini yakıştırırız: Ölümü uyku hali olarak adlandırıyorsak bu, onun dışarıdan bakıldığında uykuya benzemesinden kaynaklanır; ölüme yeni bir hayat dememizin nedeniyse, hayattan farklı bir şey gibi görünmesidir. İnançlarımızı, umutlarımızı gerçekle aramızdaki bu küçük yanlış anlamalar sayesinde kurarız - ve mutluluk oyunu oynayan yoksul çocuklar gibi, ekmek kırıntılarına pasta diyerek yaşarız.
Ve bu, ömür boyu sürer; en azından, halk arasında uygarlık denen özel hayat biçimi için. Uygarlık, bir şeye uymayan bir ad vermekten, sonra da oturup bunun sonuçları üzerine hayal kurmaktan ibarettir. Ve yanlış olan ad ile doğru olan hayal, sahiden de yeni bir gerçeklik yaratır. O şey, sahiden farklı bir biçime bürünür, çünkü biz onu farklı kılmışızdır. Gerçeklikler üretip dururuz. Hammadde hep yanıdır, ama sanatın yarattığı biçim, o şeyin aynı kalmasına engel olur. Çam ağacından yapılmış bir masa, gerçekten de çamdır, ama yanı zamanda masadır. Başına oturduğumuz şey de bir masadır, çam kütüğü değil. Aşk cinsel bir içgüdüdür; ama sonuç olarak cinsel içgüdümüzle değil, bir başka duygunun var olduğunu var sayarak severiz. Bu varsayım da hakikaten, başka bir duygudur...........
..............................
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Ve bu, ömür boyu sürer; en azından, halk arasında uygarlık denen özel hayat biçimi için. Uygarlık, bir şeye uymayan bir ad vermekten, sonra da oturup bunun sonuçları üzerine hayal kurmaktan ibarettir. Ve yanlış olan ad ile doğru olan hayal, sahiden de yeni bir gerçeklik yaratır. O şey, sahiden farklı bir biçime bürünür, çünkü biz onu farklı kılmışızdır. Gerçeklikler üretip dururuz. Hammadde hep yanıdır, ama sanatın yarattığı biçim, o şeyin aynı kalmasına engel olur. Çam ağacından yapılmış bir masa, gerçekten de çamdır, ama yanı zamanda masadır. Başına oturduğumuz şey de bir masadır, çam kütüğü değil. Aşk cinsel bir içgüdüdür; ama sonuç olarak cinsel içgüdümüzle değil, bir başka duygunun var olduğunu var sayarak severiz. Bu varsayım da hakikaten, başka bir duygudur...........
..............................
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
18 Nisan 2014 Cuma
6. (Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA)
Hayattan çok az şey istedim- ama o, o kadarını bile esirgedi benden. Azıcık güneş, kırlar, bir lokma ekmek bir lokma huzur, canımı fazla yakmayacak bir yaşama bilincim olsun. Bu kadarı bile esirgendi benden, hani yüreğimizin katılığından değil de, paltomuzun düğmelerini açmaya üşendiğimiz için dilenciyi başımızdan savarız ya, işte o şekilde.
Huzurlu odamda, kederler içinde yazıyorum, şimdiye kadar olduğum, bundan sonrada olacağım gibi yapa yalnızım. Merak ediyorum, acaba görünüşte pek bir değeri olmayan sesim, binlerce sesin özünü, binlerce hayatın kendini anlatmaya olan susuzluğunu, gündelik yazgısı içinde faydasız hayallerin, iz bırakmayan umutların tutsağı olmuş benimki gibi binlerce ruhun sabrını temsil ediyor olabilir mi?
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Huzurlu odamda, kederler içinde yazıyorum, şimdiye kadar olduğum, bundan sonrada olacağım gibi yapa yalnızım. Merak ediyorum, acaba görünüşte pek bir değeri olmayan sesim, binlerce sesin özünü, binlerce hayatın kendini anlatmaya olan susuzluğunu, gündelik yazgısı içinde faydasız hayallerin, iz bırakmayan umutların tutsağı olmuş benimki gibi binlerce ruhun sabrını temsil ediyor olabilir mi?
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
7. (Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA)
Devlete iş yaparak küpünü doldurmuş bir şirkette çalışan bir arkadaşım, kazandığım parayı beğenmeyerek geçen gün şöyle dedi bana: ''Sömürülüyorsunuz, dostum.'' Bunun üzerine düşündüm de, sahiden de öyle; ne var ki, maden ki hayatta sömürülmekten kaçmanın yolu yok, kendini beğenmişlerin, şöhret budalalarının, üzüntünün ya da imkansızlığın peşinden koşanların yerine, kumaş tüccarı vasgues'e kendimi sömürtsem daha iyi değil mi, diye sormadan edemiyorum kendime.
...............
başkaları yuvalarına nasıl sığınırsa, ben de Rua dos Dourades'teki o büyük büroya öyle sığınıyorum. Hayat karşısında bir sipere çekilircesine, masamın ardına siniyorum. Benim olmadığı halde sahibi olduğum, içine kayıtlar düştüğüm o ticari defterlere duyduğum sevgiden gözlerim yaşarıyor neredeyse, mürekkep hokkasını ve biraz ötemde bordroları hazırlayan sergio'nun sırtını seviyorum. Belki sevecek başka bir şey bulamadığımdan böyle oluyor, ama belki de insan sevgisine değer hiç bir şey olmadığından; duygusallığa kapılıp sevgimizi birine vakfetmeye niyetlendiysek - yıldızların sonsuz kayıtsızlığındansa benim gösterişsiz mürekkep hokkası yeğdir.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
...............
başkaları yuvalarına nasıl sığınırsa, ben de Rua dos Dourades'teki o büyük büroya öyle sığınıyorum. Hayat karşısında bir sipere çekilircesine, masamın ardına siniyorum. Benim olmadığı halde sahibi olduğum, içine kayıtlar düştüğüm o ticari defterlere duyduğum sevgiden gözlerim yaşarıyor neredeyse, mürekkep hokkasını ve biraz ötemde bordroları hazırlayan sergio'nun sırtını seviyorum. Belki sevecek başka bir şey bulamadığımdan böyle oluyor, ama belki de insan sevgisine değer hiç bir şey olmadığından; duygusallığa kapılıp sevgimizi birine vakfetmeye niyetlendiysek - yıldızların sonsuz kayıtsızlığındansa benim gösterişsiz mürekkep hokkası yeğdir.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
yaşamak (Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA)
Yaşamak, başkalarının niyetleriyle örgü örmektir. Bununla birlikte, ömür süresince zihnimiz özgürdür ve bütün beyaz atlı prensler, ucu kancalı fildişi tığla iki ilmek atımı süresince, kendi büyülü bahçelerinde gezinebilir. Varlıklarla yapılan tığ işi... Aralıklar... Hiçbir şey...
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
14. (Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA)
Daha fazla sıkıntı doğurmaktan başka derdi olmayan bir sıkıntı; bugün çektiğiniz acının acısını yarın çekeceğinizi şimdiden size muştulayan acı - ne büyük bir açmaz bu, hem yararsız, hem bir okadar sahte, ne büyük bir açmaz...
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
17 Nisan 2014 Perşembe
18. (Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA)
Büyük bir dinginlik içinde, ebediyen Rua dos doures'e , bu yazıhaneye, bu iklime, şu insanlara mahkum olmuş hayatımı gözden geçiriyorum, ruhumda bir tebessüm suretinden başka bir şey yok. Karnım doyuyor, başımı sokacak bir yerim, hayal kurmak, yazmak, uyumak için biraz vaktim var -tanrılardan daha başka ne isteyebilir, Yazgı'dan ne bekleyebilirim?
Büyük tutkularım, sınırsız düşlerim oldu, ama okadarı çıraklarda, terzi kızlarda da vardır, çünkü bütün dünya hayal kurar: Bizi birbirimizden ayıran şey, o hayalleri gerçekleştirecek gücümüzün ya da kendiliğinden gerçekleştiklerini görecek şansımızın olup olmamasıdır.......
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
saçma aksiyomlar
Samimiyetle, sabırla akıl yürüterek teoriler kursak ve bunu yalnızca, hemen çürütmek üzere yapsak -edim- lerimizi, onları mahkum eden kurumlarla doğrulasak-, hayatta kendimize bir yol çizsek, sonrada yolun tam tersine gitsek. yapılmadık şey bırakmasak, olmadığımız, olduğumuzu iddia etmediğimiz, başkalarının olduğumuzu hayal etmesini de istemediğimiz bir şeyin bütün hallerini kuşansak.
okumak için kitap alsak; konserlere gitsek, ama ne müzik dinlesek, ne de kimlerin geldiğine baksak; yürümekten yorulduk deyip uzun gezintilere çıksak ve gidip kırlarda kalsak, sadece ve sadece kırlar bizi uyuşturduğu için.....
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
okumak için kitap alsak; konserlere gitsek, ama ne müzik dinlesek, ne de kimlerin geldiğine baksak; yürümekten yorulduk deyip uzun gezintilere çıksak ve gidip kırlarda kalsak, sadece ve sadece kırlar bizi uyuşturduğu için.....
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
14 Nisan 2014 Pazartesi
mario de sa-carneiro'ya mektup
Asla bir geleceğe sahip olmamış olduğum günlerden birindeyim. Karşımda yalnızca, bir sıkıntı duvarıyla kuşatılmış, taş kesilmiş bir şimdi var. Irmağın karşı kıyısı, karşıda bulunduğuna göre, asla bu tarafki kıyı değil; çektiğim acıların tek nedeni de bu. Nice limanlara yanaşacak gemiler var elbette, ama hiç bir hayatın ızıtırap vermez olduğu limana varmayacak, her şeyi unutabileceğimiz bir rıhtım da yok. Üstünden çok zaman geçti bunların, ama benim hüznüm hepsinden eski.
Ruhum bu haldeyken, hayatın hırpaladığı dertli bir çocuk olduğumu bedenimin tüm bilinciyle hissediyorum. Bir köşeye atılmışım, oyunlar oynayan başka çocukların seslerini duyuyorum. Dalga geçer gibi verdikleri kırık, teneke oyuncağı sımsıkı kavrıyorum. Bu gün, 14 mayıs akşam saat dokuzu on geçe, hayatımın bütün tadı, bütün değeri işte bundan ibaret.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
Ruhum bu haldeyken, hayatın hırpaladığı dertli bir çocuk olduğumu bedenimin tüm bilinciyle hissediyorum. Bir köşeye atılmışım, oyunlar oynayan başka çocukların seslerini duyuyorum. Dalga geçer gibi verdikleri kırık, teneke oyuncağı sımsıkı kavrıyorum. Bu gün, 14 mayıs akşam saat dokuzu on geçe, hayatımın bütün tadı, bütün değeri işte bundan ibaret.
Huzursuzluğun Kitabı - FERNANDO PESSOA
3 Nisan 2014 Perşembe
KADIN
Diogenes, uygunsuz bir biçimde yere yüzüstü uzanıp dua eden kadına 'Tanrıların seni arkadan hiç görmediğini mi sanıyorsun?' diye sorduğunda onun üzerinde bir etki yaratmış mıdır bilemiyorum; fakat bildiğim bir şey var ki, dua için diz çökmüş hanımefendi hazretlerine, 'Elbisenizin plileri modaya uygun bir şekilde bükülmemiş' deseydim, bundan tanrıları kızdırmaktan daha çok korkardı. Bunu anlamayan süprüntülerin vay haline. Pro dii immorteles (ölümsüz tanrıların adına) modaya uymayan kadın nedir? Per does obsecro (tanrılara yalvarıyorum) modaya uyduğunda nedir?
Kahkaha Benden Yana - SÖREN KİERKEGAARD
Kahkaha Benden Yana - SÖREN KİERKEGAARD
kendimi inceliyorum
İnsan sadece başkaları için değil, kendi içinde bir gizem olmalı. Kendimi inceliyorum; Tanrının benimle ne kastettiğini ya da benden ne yapmak istediğini sadece O biliyor.
Kahkaha Benden Yana - SÖREN KİERKEGAARD
Kahkaha Benden Yana - SÖREN KİERKEGAARD
28 Mart 2014 Cuma
Nil Admirari
Yaşadıklarına umudun itici gücüyle dalan kimse asla unutulmayacak biçimde hatırlar. Bu nedenle, nil admirari (hiç bir şeye şaşma) hakiki hayat bilgeliğidir. Hiç bir an'a, zamanı geldiğinde unutulmayacak kadar büyük bir önem yüklenmesine izin verilmemelidir; fakat her an, istenildiğinde hatırlanacak kadar büyük öneme sahip olmalıdır.
Kahkaha Benden Yana - SÖREN KİERKEGAARD
Kahkaha Benden Yana - SÖREN KİERKEGAARD
kserkses kimdir
Termofil Savaşı
Herodot'un verdiği bilgiye göre M.Ö. 480 yılında Yunan kent devletlerinden oluşan bir ittifakın Mora yarım adasını Balkanlar'a bağlayan Termofil dağ geçidinde kendisinden çok daha kalabalık istilacı Pers ordusuyla yaptığı savaştır. Tarihteki en ünlü direnişlerden biridir. Termofil geçidi Antik Yunandan itibaren savaşlara da sahne olmuştur.
M.Ö. 480 yılında Pers kralı Serhas (Kserkses) babası Darius'un Atinalılara yenilmesinin öcünü almak için Çanakkale'yi geçerek, Yunanistan'ı istila etmek üzere yola çıktı. Herodot'un belirttiğine göre iki yüz elli bin savaşçıdan oluşan Pers ordusunun vatanları üzerine yürüdüğü haberi bütün Yunanistan'ı dehşete düşürdü.
Yunanistan o tarihten aralarında siyasal birlik oluşturamamış ve birbirleri ile sürekli çatışan şehir devletlerinden oluşuyordu. Ancak Yunanistanın topyekün istilası tehdidi şehir devletlerinin bir ittifak oluşturmasını sağlamıştır.
En büyük şehir olan Atina'nın en zayıf günlerini yaşıyor olması Antik Yunanistandaki bütün ümitlerin, Dor savaşçı özelliklerini taşıyan Spartalılara bağlanmasına sebep oldu. İki yüz elli bin kişilik ordunun başka türlü durdurulamayacağına inanan Sparta'nın eş iki kralından biri olan Leonidas tek çarenin Termofil Geçidi'nin tutulması olduğuna karar verdi. Kalabalık orduların hareket alanını kısıtlayan ve askeri manevralara izin vermeyen kayalık geçit ancak göğüs göğüse mücadele ile ele geçirilebilirdi.
Leonidas
Leonidas, Heredot'a göre 300 kişilik muhafız birliğini alarak geçidi tutmak ve yardım gelene kadar Pers ordusunu oyalamak için yola çıktı. Spartalılar müttefik de toplayarak M.Ö. 486 yılında Termofil geçidinde Perslerle karşı karşıya geldi.
Persleri burada olabildiğince oyalayarak geride kalanlara ordu hazırlamaları için süre kazandırmış olacaklardı. 7 gün boyunca 300 Spartalı ve 700 Tespialıdan oluşan küçük Yunan birliği iki yüz elli bin Pers askerini geçitlerin öte tarafında tutmayı başardı. Ancak beklenen yardım gelmedi.
7. günün sonunda Pers generali Hidasnes, bir grup askeri Malisli Efialtes adında bir hainin gösterdiği bir dağ patikası üzerinden Yunanlılar'ın arkasına çıkartınca Persler geçidi arkadan sarabildiler. Bunun üzerine Sparta kralı Leonidas Tespialı askerlere geri çekilme emri verdi. Kendisi ise 300 askeriyle ülkesinin kanunları gereğince burada savaşarak ölecekti.
Son muharebenin bitimine doğru ölen Leonidas'ın cesedini korumak için kalan son Spartalıların tırnak ve dişleriyle mücadele ettiği Herodot'un kayıtlarında belirtiliyor. Burada kahramanca ölen askerler sayesinde güç toplayan Yunan kentleri bu savaşın ardından Persleri Salamis ve Plateade mağlub ederek tarihin ilk demokratik düzenini korumuşlardır.
Pers ordusunun buradaki ağır kayıplar Serhas'ı o kadar korkutmuştur ki daha sonra Pers donanması Salamis'te yenilgiye uğradığında istilayı tamamlamak üzere ordusunun sadece çok küçük bir kısmını geride bırakarak Yunanistan'dan çekildi.
Bugün Termofil'de iki anıt kalmıştır. Sonradan yapılan anıtta Kral Leonidas'ın kendisinden silahlarını isteyen Xerxes'a söylediği sözler yazılıdır:"MOLON LABE" - "GEL VE KENDİN AL" ikincisinde ise Şair Simonidesin sözleri vardır. Bu sözler tüm savaş yazıtlarının en ünlülerindendir: "Git, Spartalılara söyle, buradan geçen yabancı, burada, kanunlarına itaat eden bizler, yatıyoruz."
Denizi Cezalandırdı
Donanmasının tehlikesizce geçmesi için Aynaroz Yarımadası'nın ucunda bir kanal açtırdı. Ordunun Avrupa'ya geçmesi için de Hellespontos'ta (Çanakkale Boğazı) birbirine yanaştırılmış gemilerden iki köprü kurdurttu. Köprülerden biri fırtınada yıkılınca öfkelenen Kserkses, askerlerine denize 300 kamçı vurmalarını ve bir çift pranga atmalarını buyurdu.
Bütün Hellespontos gemi doluydu, bütün Abydos kıyıları ve toprakları insanla kararmıştı, bunları gördü ve kendini kutladı; sonra ağlamaya başladı.
Artabanos, amcası, farkına vardı; başta Kserkses'i Yunanistan'a karşı yürümek düşüncesinden caydırmak için, fikrini açıkça ortaya koymuş olan adam; baktı ki Kserkses gözyaşları döküyor, neden olduğunu sordu gizlice: "Ey kral, dedi, az önce sevinçliydin, şimdi ağlıyorsun, bu iki davranışın birbirinden ne kadar başka".
Şunun için ki," diye cevap verdi Kserkses, "insan ömrünün kısalığı geldi aklıma, yüreğim kabardı, gözlerimizin önündeki şu insanlardan, şu kalabalık içersinden, yüz sene içinde bir teki bile kalmayacak!"
Artabanos söz aldı: "Bir ömür boyu, acımaya daha çok layık olan nice olaylar görürüz; zira bu kısa ömür içinde bunlardan ya da başkalarından bir tek kişi yoktur ki ara sıra değil sık sık, yaşamaktansa ölmek daha iyi diye düşünmesin, zira hiçbir mutluluk sürekli değildir. Üzerine çöken felaketler, ağzının tadını kaçıran hastalıklar, bu kısacık ömrü ona çok uzun gösterir. İşte bunun için eziyet çeken birisi için ölüm, insana en iyi sığınak gibi gelir; ama tanrı bize tatlı şeyler de tattırır ve bizi aldatan da onun kıskançlığındaki bu inceliktir".
26 Şubat 2014 Çarşamba
YANLIŞ ÇOCUK ÖLDÜ
Bu durumda odağımızı değiştirdik. Penny'nin oğulları ve eski kocasıyla ilişkilerinden uzaklaşıp çocuğunu kaybeden anne babaların bir başka önemli sorunu üzerinde düşünmeye başladık; yaşamdaki anlamın kaybı.
Anne ve ya babayı ya da çok eski bir arkadaşı kaybetmek çoğu kez geçmişi kaybetmektir: ölen kişi çok eski dönemlerin değerli olaylarının yaşayan tek tanığı olabilir. Ama bir çocuğu kaybetmek geleceği kaybetmektir: kaybedilen kişinin yaşam projesinin ta kendisidir -ne için yaşadığı, gelecekte kendisini nasıl tasarladığı, ölümü aşmayı nasıl umut edebileceğidir (insanın çocuğu aslında onun ölümsüzlük projesidir). Bu durumda, mesleki dilde, anne babanın kaybı, ''obje kaybı'' (''obje'' insanın iç dünyasının oluşumunda önemli rol oynamış olan kişidir) iken çocuğun kaybı ''proje kaybıdır'' (yaşamın sadece nedenini değil nasılını da ortaya koyan belli başlı, düzenleyici yaşam prensibinin kaybı). Bu durunda çocuk kaybının katlanılması en güç kayıp olmasına, bir çok anne babanın beş yıl sonra hala yas tutuyor olmasına, bazılarının hiç bir zaman kendine gelmemesine şaşmamak gerekir.
Aşkın Celladı ve Diğer Pisikoterapi Öyküleri - IRVİN D. YALOM
KASTAMONULU GALİP PAŞA ŞİİRİ
''kara karı, kuru karı, keçi eti, durgun at
mazarratü'l mazarratü'l mazarratü'l mazarrat'' (mazarrat:zararlı)
beyaz karı,şişman karı,koyun eti,yörük at
faidatü'n faidatü'n faidatü'n faidat (faidat:faydalı)
Galip Paşa
mazarratü'l mazarratü'l mazarratü'l mazarrat'' (mazarrat:zararlı)
beyaz karı,şişman karı,koyun eti,yörük at
faidatü'n faidatü'n faidatü'n faidat (faidat:faydalı)
Galip Paşa
YILDIZNAME
Yıldızlardan talih okumak insanlık kadar eski ve eski zamanlarda yerde ne varsa hepsinin düğümü göklerin seyyareleri ile yıldızlarında. Eski kültürde, dünyayı saran gökyüzünü üst üste dokuz kat olarak sıralayan göksel tasavvur, bu katların her birini felek olarak adlandırdı ve ilk yedi felekte seyyarelerin, sekizinci felekte de yıldızların durduğunu varsayardı. Bu şema, bir yandan yıldızların bize tarifsiz uzaklığını diğer yandan da insanın cinsinin sekizinci feleğe mecburi yakınlığını işaret eder. Çünkü bütün yıldızlar gibi, her insanın, onunla aynı anda doğan talih yıldızı da bu kattadır. Bu ilgiyle felek, eski kültürde talih anlamına da gelmektedir ve insanlığın lugatinde genellikle de ters gider, kötülük unsuru taşır.
Mimoza Sürgünü - NAZAN BEKİROĞLU
Mimoza Sürgünü - NAZAN BEKİROĞLU
HENDESE VE HİKMET
Hikmetini kaybetmiş hendesenin (mühendislik) cürmüdür bütün çektiğimiz. Çünkü hırs insana özgüdür, onun mayasında vardır, Aç gözlüdür insan, hoyrattır. Ödediği bedel her defasında artsa da unutkandır. Onun doğasında mevcut olan bu şeytani enerjiyi durduracak yegane ise hikmettir. Hikmet, varlığın özündeki düzeni görebilme ve uyumun dışına çıkmama basireti. Mektebi medresesi yok bunun. Basiret. Yani gönül gözü. Sezgi.
Mimoza Sürgünü - NAZAN BEKİROĞLU
Mimoza Sürgünü - NAZAN BEKİROĞLU
23 Şubat 2014 Pazar
GİTMEYİN KALIN
Sırtınıza bir derviş hırkası atıp atmadığınızı kestiremem elbet ama bayramlık çocuklar gibi giyinmiştiniz. Yalan yok, kristal pabucunuzda minicik ayağınızı sakınarak basmasanız, tekdüze taşlar arasında bileğinizden incinecektiniz. Başınızda hala kirazlı hasır şapka, sırtınızda volanlı, pembe tafta elbise. Taş bebekler gibiydiniz.
Yüzünüzde bir PollyAnna tebessümü. Halitasından geçtiğiniz onca yol üzerinde, kendinizce bir emniyet şeridi bile belirlemiştiniz: Bilmemenin, görmemenin, işitmemenin bilinci.
Bilirdiniz ki çilenin, yani başkalarının çektiği çilenin cahili olursanız sorumluluk da kalkardı sırtınızdan kendiliğinden, yaptırım da. Vicdanınız sizi rahatsız etmezdi ozaman. Görmezseniz içiniz bulanmazdı. Ne kadar az bilirseniz canınız o kadar az acırdı. Bilmezseniz, nereden bilecektiniz?
Haklı nedenleriniz vardı gerçi. Kendi içinizde bu kadar dengeyi bir araya getirip de bir korunak tutturabilmek için az mı mesafe kat etmiş az mı hesap yapmış az mı zaman geçirmiştiniz? Kolay değildiniz.
Hem, hayatın en sert darbesine maruz kalmışların, aniden, münasebetsizce gözünüzün önünde açılıveren ''underground'' bir acının karşısında parılcaklarınızın akmasına aldırmadan ağladığınıza evet, ben de tanıklık edebilirim. Güzel çantanızdan çıkardığınız bir kaç kuruşu, hemen oracıkta mağdur bir avuca tutuşturduğunuz da muhtemeldir kuvvetle.
Siz orada duruyordunuz. Ben size bakıyordum. Bunları düşünüyordum. Bayram günüydü. Sizi biryerlerden tanıyordum.
Sonra aramızdan aniden bir şey geçti. Sakatlanmış arka ayağını ardı sıra sürükleyen bir sokak köpeği. Sizinde yüzünüzden bir keder geçti. Gözleriniz gölgelendi. Ama o kadar. Bir şey yapmadan gittiniz.
Acı çekmiştiniz nasılsa. Ödemiştiniz payınıza düşeni, vicdanınız rahatlamıştı. Randevularınız vardı besbelli. Bir yerlere yetişecektiniz. Bayram günü üstelik. Elinizde ne gelirdi? Ne yapabilirdiniz?
Bahaneler üretmediniz aslında. O bahaneler zaten hep vardı. Arkalarına sığındınız sadece. O tarafta kaldınız. Bu tarafa geçmediniz. Daha fazlasını görmek istemediniz.
Oysa. Görmelisiniz. Metanetli olmak için tanık olmalısınız önce. Sonra, bir şey yapmalısınız. Bırakın hesaplar yapmayı, dengeler kurmayı. Bırakın büyük hikayeleri. Açın gözlerinizi.
Biliyorum, daha fazlasını görürseniz, varlığıyla okadar çok övündüğünüz vicdanınız sizi rahat bırakmayacak, hiç bir şey bir daha eskisi gibi olmayacak. En azından kısa vadede rahatınız kaçacak. Kolay değil.
Ama biliyor musunuz ki eğer böyle devam ederseniz. Yok sayarak, varlığından bihaber olmadığınız acılar için acı çekme yükümlülüğünü sırtınızdan tümüyle atarak, yaşayıp gideceksiniz.
Oysa kendi acısında bütün evrenin acısını tecrübe edenler kadar bütün evrenin acısını da kendi acısına çevirebilenlere insan denir ve yalnızca onlara insan denir. Unutmayın ki evrensel insani değerlerin başında gelir iyilik, sevgi merhamet. Bu değerlere sahip olduğunuzun tartışılmasına bile müsaade etmezsiniz. Tamam! Ama insani değerler, sadece insanla sınırlı kalmadığı sürece gerçek anlamda insanidirler. İnsanı k/ayıran bir insanilik sahici değildir, bencildir.
Ben şimdi size münasebetsizce, idealizmi mi öğütlüyorum? Gaza basıp gitmemeyi, bekleyecek ne varsa onun beklemesine aldırmadan, bu durakta inmeyi?
Olsun. şefaatçisi kalmamış bir kelimenin müridi olmaya çoktandır razıyım ben. Ne tarihe ne coğrafyaya inanıyorum çünkü artık ben.
Sadece insana inanıyorum, diyesim geliyor. Ama insana, kimsenin etmediğini eden de yine insan. Öyleyse sadece insaniyetli olmaya inanıyorum.
Siz de öyle yapın.
Acıyıp da geçmeyin.
Kalın.
Mimoza Sürgünü - NAZAN BEKİROĞLU
Yüzünüzde bir PollyAnna tebessümü. Halitasından geçtiğiniz onca yol üzerinde, kendinizce bir emniyet şeridi bile belirlemiştiniz: Bilmemenin, görmemenin, işitmemenin bilinci.
Bilirdiniz ki çilenin, yani başkalarının çektiği çilenin cahili olursanız sorumluluk da kalkardı sırtınızdan kendiliğinden, yaptırım da. Vicdanınız sizi rahatsız etmezdi ozaman. Görmezseniz içiniz bulanmazdı. Ne kadar az bilirseniz canınız o kadar az acırdı. Bilmezseniz, nereden bilecektiniz?
Haklı nedenleriniz vardı gerçi. Kendi içinizde bu kadar dengeyi bir araya getirip de bir korunak tutturabilmek için az mı mesafe kat etmiş az mı hesap yapmış az mı zaman geçirmiştiniz? Kolay değildiniz.
Hem, hayatın en sert darbesine maruz kalmışların, aniden, münasebetsizce gözünüzün önünde açılıveren ''underground'' bir acının karşısında parılcaklarınızın akmasına aldırmadan ağladığınıza evet, ben de tanıklık edebilirim. Güzel çantanızdan çıkardığınız bir kaç kuruşu, hemen oracıkta mağdur bir avuca tutuşturduğunuz da muhtemeldir kuvvetle.
Siz orada duruyordunuz. Ben size bakıyordum. Bunları düşünüyordum. Bayram günüydü. Sizi biryerlerden tanıyordum.
Sonra aramızdan aniden bir şey geçti. Sakatlanmış arka ayağını ardı sıra sürükleyen bir sokak köpeği. Sizinde yüzünüzden bir keder geçti. Gözleriniz gölgelendi. Ama o kadar. Bir şey yapmadan gittiniz.
Acı çekmiştiniz nasılsa. Ödemiştiniz payınıza düşeni, vicdanınız rahatlamıştı. Randevularınız vardı besbelli. Bir yerlere yetişecektiniz. Bayram günü üstelik. Elinizde ne gelirdi? Ne yapabilirdiniz?
Bahaneler üretmediniz aslında. O bahaneler zaten hep vardı. Arkalarına sığındınız sadece. O tarafta kaldınız. Bu tarafa geçmediniz. Daha fazlasını görmek istemediniz.
Oysa. Görmelisiniz. Metanetli olmak için tanık olmalısınız önce. Sonra, bir şey yapmalısınız. Bırakın hesaplar yapmayı, dengeler kurmayı. Bırakın büyük hikayeleri. Açın gözlerinizi.
Biliyorum, daha fazlasını görürseniz, varlığıyla okadar çok övündüğünüz vicdanınız sizi rahat bırakmayacak, hiç bir şey bir daha eskisi gibi olmayacak. En azından kısa vadede rahatınız kaçacak. Kolay değil.
Ama biliyor musunuz ki eğer böyle devam ederseniz. Yok sayarak, varlığından bihaber olmadığınız acılar için acı çekme yükümlülüğünü sırtınızdan tümüyle atarak, yaşayıp gideceksiniz.
Oysa kendi acısında bütün evrenin acısını tecrübe edenler kadar bütün evrenin acısını da kendi acısına çevirebilenlere insan denir ve yalnızca onlara insan denir. Unutmayın ki evrensel insani değerlerin başında gelir iyilik, sevgi merhamet. Bu değerlere sahip olduğunuzun tartışılmasına bile müsaade etmezsiniz. Tamam! Ama insani değerler, sadece insanla sınırlı kalmadığı sürece gerçek anlamda insanidirler. İnsanı k/ayıran bir insanilik sahici değildir, bencildir.
Ben şimdi size münasebetsizce, idealizmi mi öğütlüyorum? Gaza basıp gitmemeyi, bekleyecek ne varsa onun beklemesine aldırmadan, bu durakta inmeyi?
Olsun. şefaatçisi kalmamış bir kelimenin müridi olmaya çoktandır razıyım ben. Ne tarihe ne coğrafyaya inanıyorum çünkü artık ben.
Sadece insana inanıyorum, diyesim geliyor. Ama insana, kimsenin etmediğini eden de yine insan. Öyleyse sadece insaniyetli olmaya inanıyorum.
Siz de öyle yapın.
Acıyıp da geçmeyin.
Kalın.
Mimoza Sürgünü - NAZAN BEKİROĞLU
19 Şubat 2014 Çarşamba
HÜVE'L-BAKİ HÜVE'L-BAKİ
Dünya kelamıyla yazılmış dizelerin üzerinde muhakkak bir ''hüve'l-baki'' taşıyan bütün mezar taşı yazılarının özeti ise bana öyle gelir ki Abdülbaki Gölpınarlı'nın taşında çıkarılmıştır;
Bezmimizde ecel saki
Oluruz Hakk'a mülaki
Değil baki abdulbaki
Hüve'l-baki Hüve'l-baki
Mimoza Sürgünü - NAZAN BEKİROĞLU
Bezmimizde ecel saki
Oluruz Hakk'a mülaki
Değil baki abdulbaki
Hüve'l-baki Hüve'l-baki
Mimoza Sürgünü - NAZAN BEKİROĞLU
ben'im ben
Sual etme ne olur.
Benim kendime bile vefam yok ki sana vefasızlığımdan sual edilsin .....
Mimoza Sürgünü - NAZAN BEKİROĞLU
Benim kendime bile vefam yok ki sana vefasızlığımdan sual edilsin .....
Mimoza Sürgünü - NAZAN BEKİROĞLU
18 Şubat 2014 Salı
pygmalion düşü olarak aşk
Efsaneyi ünlü latin şair Ovidius anlatmaktadır: Kıbrıslı bir heykeltraş olan Pygmalion, fildişinden bir heykel yontar, bir kadın heykelidir bu. Usta yontucu bütün kadınlardan nefret etmektedir aslında ve fakat kısa zamanda, kendi yonttuğu güzelliğe aşık olur. Ama sevgilisinin küçük bir kusuru vardır, soğuk ve cansızdır. Düşlerinde Pygmalion, onun canladığını görür sık sık. Durumu uzaktan izleyen aşk tanrıcası Venüs, ''büyük bir yilik'' yaparak heykeli canlandırı.
İranlı Edip Abbas Hekim'de ''Amcam Derdi ki'' isimli öyküsünde benzer bir hikaye anlatır. Çok yanlız bir genç adam seher vakti gölün mavi gözlerinde kendisini seyrederken suların koynundaki ikizini çıkarmak ister oradan ama başaramaz. Bunun üzerine bir genç kız heykeli yapar. Sonrası tipik Pygmalion davranışı; yonttuğu heykele aşık olur ve öykü işte, heykel canlanır. Ancak genç adam sevgilisinin ruhunu yapamamıştır ve aklı hala sudaki görüntüdedir. Üstelik şimdi baktığı zaman suda hem kendisinin hem genç kızın sureti vardır.
Sudaki görüntüsünün varlığına dayanamayan kız huzursuz olunca genç adam her nekadar ''Siz ikiniz aynı şeysiniz,'' dese de ikna edemediği sevgilisi onu terkeder. Delikanlının gitmek üzere olan kıza ''Ben sensiz yapmam,'' demesi ayrıntı, önemli olan kızın sudaki kendi görüntüsü ile rakabet etmeyi göze alamamış olması. Bir başka değişle aslımızın suretimize , gerçeğimizin imajımıza isyanı.
Çünkü aşk bir pygmalion düşüdür. Oluşturulan imaj (suret) karşısında kehanetin gerçekleşmesi beklentisi ve büyük geri dönüş. Bu yüzden aşkın külliyatı daha asıl görünmeden aşık olunan bir suret ile onun gerçeği arasındaki bir didişme ile doludur. Öyle ki eski hikayelerdeki resme aşk uzun zaman kültürümüzde etkisini sürdürür, Tanzimat romanlarında bile resme aşık lan kahramanlarla hemhal oluruz.
Lakin surete duyulan aşk ne kadar güçlü olsa da bunun bir de karşılaşma anı vardır, aşıklar bir araya gelirler sonunda. Kimi kazasız belasız atlatılır bu büyük karşılaşma ama çoğu kazalı belalı gelir. Suret aşklarının bir kısmı karşılaşmadan sonra sürse de bir kısmı sürmez. Pek bahtlı olduğu söylenemez onların.Aşıkalrın her biri sureti içlerinde o kadar büyütmüşlerdir kibir pınar başında karşılaştıklarında bilr birbirlerini tanımadan yollarına devam ederler. Çünkü onların aşık oldukları sevglililer, içlerinde yonttukları bir sen heykelinden ibarettir. Çünkü onlar henüz suret ile aşkı bir kılacak can deneyiminden geçmemişlerdir.
Heykeller yontar, sonra tutar ona aşık olur beniadem. Duvarda sılı bir resmin önünde takılır kalır, bir adım öteye geçemez, bir sonraki vadiye inemez. Aşık olduğu resmin sahibi çıka gelipte ''ben geldim, artık resmimi değil de beni sev,'' dediğinde''Hayır'' der, ''Ben resmini seviyorum seni değil.''
Kendi kendimize masallar yazıyoruz, nasılsa kalem bizim elimizde. Olmadık yerde büyüler yapıyoruz. Kendimi kendimizi inşaa ediyoruz görkemli planlar üzre. Kendimizi seviyoruz aslında, kendimizi yazıyoruz. Kendimize aşık olduğumuz için tahammülümüz yok masalın gerçek eliyle yıkılmasına, gerçeğin masalı yok etmesine. Canımız acıyınca feryat ediyoruz, ''Ama sen gerçekten böyle değildin. Neden oyunu bozuyorsun?'' Ne yanılgı oysa. aslında şöyle diyoruz: ''Ama sen benim yazdığım masalda böyle değildin. Gerçekte niye böylesin?''
Çünkü gerçeği hiç sevmemiş, hiç görmemişizdir. Gönüllü bir aldanışla bilerek ve isteyerek gözden kaçırmışızdır onu. Sevdiğimiz bambaşka bir şeydir. Gün gelip duvar çökünce altında kalmışız bundan. Çünkü sadece kendimizi yansıtacak aynayı arıyoruz.
Hepimiz nergisiz, görüntüsü gölün yumuşak bağrına düşen. Hepimiz gölün mavi sularındaki ikizimizin ardında. Hepimiz birer Pygmalion. Sevmeyi, gerçekten sevmeyi bilmeyen kayıp hüviyet. Suretten geçipte asıla yol bulamayan yol yorgunu. Rüya ile vakit kaybedip tabire ulaşamayan yalancı kahin.
Ovidius'un aktardığı hikaye hakkında mutlu son rivayetleri mevcutsa da bu efsane gerçek olsaydı bence Pygmalion, Venüs'e yalvararak ondan eski cansız soğuk sevgilisini yani o sureti kendisine iade etmesini isterdi. Yani kendi benini.
Mimoza Sürgünü - NAZAN BEKİROĞLU
İranlı Edip Abbas Hekim'de ''Amcam Derdi ki'' isimli öyküsünde benzer bir hikaye anlatır. Çok yanlız bir genç adam seher vakti gölün mavi gözlerinde kendisini seyrederken suların koynundaki ikizini çıkarmak ister oradan ama başaramaz. Bunun üzerine bir genç kız heykeli yapar. Sonrası tipik Pygmalion davranışı; yonttuğu heykele aşık olur ve öykü işte, heykel canlanır. Ancak genç adam sevgilisinin ruhunu yapamamıştır ve aklı hala sudaki görüntüdedir. Üstelik şimdi baktığı zaman suda hem kendisinin hem genç kızın sureti vardır.
Sudaki görüntüsünün varlığına dayanamayan kız huzursuz olunca genç adam her nekadar ''Siz ikiniz aynı şeysiniz,'' dese de ikna edemediği sevgilisi onu terkeder. Delikanlının gitmek üzere olan kıza ''Ben sensiz yapmam,'' demesi ayrıntı, önemli olan kızın sudaki kendi görüntüsü ile rakabet etmeyi göze alamamış olması. Bir başka değişle aslımızın suretimize , gerçeğimizin imajımıza isyanı.
Çünkü aşk bir pygmalion düşüdür. Oluşturulan imaj (suret) karşısında kehanetin gerçekleşmesi beklentisi ve büyük geri dönüş. Bu yüzden aşkın külliyatı daha asıl görünmeden aşık olunan bir suret ile onun gerçeği arasındaki bir didişme ile doludur. Öyle ki eski hikayelerdeki resme aşk uzun zaman kültürümüzde etkisini sürdürür, Tanzimat romanlarında bile resme aşık lan kahramanlarla hemhal oluruz.
Lakin surete duyulan aşk ne kadar güçlü olsa da bunun bir de karşılaşma anı vardır, aşıklar bir araya gelirler sonunda. Kimi kazasız belasız atlatılır bu büyük karşılaşma ama çoğu kazalı belalı gelir. Suret aşklarının bir kısmı karşılaşmadan sonra sürse de bir kısmı sürmez. Pek bahtlı olduğu söylenemez onların.Aşıkalrın her biri sureti içlerinde o kadar büyütmüşlerdir kibir pınar başında karşılaştıklarında bilr birbirlerini tanımadan yollarına devam ederler. Çünkü onların aşık oldukları sevglililer, içlerinde yonttukları bir sen heykelinden ibarettir. Çünkü onlar henüz suret ile aşkı bir kılacak can deneyiminden geçmemişlerdir.
Heykeller yontar, sonra tutar ona aşık olur beniadem. Duvarda sılı bir resmin önünde takılır kalır, bir adım öteye geçemez, bir sonraki vadiye inemez. Aşık olduğu resmin sahibi çıka gelipte ''ben geldim, artık resmimi değil de beni sev,'' dediğinde''Hayır'' der, ''Ben resmini seviyorum seni değil.''
Kendi kendimize masallar yazıyoruz, nasılsa kalem bizim elimizde. Olmadık yerde büyüler yapıyoruz. Kendimi kendimizi inşaa ediyoruz görkemli planlar üzre. Kendimizi seviyoruz aslında, kendimizi yazıyoruz. Kendimize aşık olduğumuz için tahammülümüz yok masalın gerçek eliyle yıkılmasına, gerçeğin masalı yok etmesine. Canımız acıyınca feryat ediyoruz, ''Ama sen gerçekten böyle değildin. Neden oyunu bozuyorsun?'' Ne yanılgı oysa. aslında şöyle diyoruz: ''Ama sen benim yazdığım masalda böyle değildin. Gerçekte niye böylesin?''
Çünkü gerçeği hiç sevmemiş, hiç görmemişizdir. Gönüllü bir aldanışla bilerek ve isteyerek gözden kaçırmışızdır onu. Sevdiğimiz bambaşka bir şeydir. Gün gelip duvar çökünce altında kalmışız bundan. Çünkü sadece kendimizi yansıtacak aynayı arıyoruz.
Hepimiz nergisiz, görüntüsü gölün yumuşak bağrına düşen. Hepimiz gölün mavi sularındaki ikizimizin ardında. Hepimiz birer Pygmalion. Sevmeyi, gerçekten sevmeyi bilmeyen kayıp hüviyet. Suretten geçipte asıla yol bulamayan yol yorgunu. Rüya ile vakit kaybedip tabire ulaşamayan yalancı kahin.
Ovidius'un aktardığı hikaye hakkında mutlu son rivayetleri mevcutsa da bu efsane gerçek olsaydı bence Pygmalion, Venüs'e yalvararak ondan eski cansız soğuk sevgilisini yani o sureti kendisine iade etmesini isterdi. Yani kendi benini.
Mimoza Sürgünü - NAZAN BEKİROĞLU
17 Şubat 2014 Pazartesi
KEŞKE
Şu günlerde içinde bir cümle dönüp duruyor senin.
''Mümkün olsada geri dönsem,'' diyorsun.
Peki ama nereye?
Hayatının en huzurlu bildiğin, büyük hataları henüz yapmadığın bir vaktine. Durgun bir denizin kıyısındaki o servi ağaçlarının altına mesela. Kurumuş iğne yaprakların yaz sonu kokusuna. Mavi mine çiçeklerinin buğusunda mest, papatyalı bir toprakta kapandığın o secdeye. Gülü ne yapacağını henüz bilmediğin, en nihayetinde bir güle dönüşebileceğini akıl ettiğin o bahara. Boynunda inci bir kolye, başının üzerinde yıldızların döndüğü o gece. Henüz cennetten kovulmamış, ilk günaha bulaşmamış, yasak meyveye uzanmamış.
Haklısın. Keşke.
Hem biliyor olmalısın bu, sadece senin değil bir yaşamışlığı yaşanmışlığı olan her insanın dileği. Hiç olmazsa, ömrü boyunca bir kez olsun ''keşke'' demişlerin.
Mümkün olsada geri dönsek. O yol ayrımlarına. Kendimizi uçurumun dibinde bulduğumuz o keskin dönemeçlerin bir adım evveline. Uçurumun uçurum olduğunu henüz görmediğimiz, şeytanı melek, yangını bereket zannettiğimiz gaflet zamanlarının öncesine. Bizi alıpta selametle götürecek kervanın, bağlarını sıkı sıkıya bağladığımız bu günkü değil de, yarınki olduğunu seçebileceğimiz bir uzgörü devranına. Keşke.
Bu gün baktığımızda hata olarak gördüğümüz seçimleri geri dönebilsek yine yapar mıydık? Buna ihtimal vermiyorsun sen. Çünkü bu günkü tecrübelerle döneceğiz ya o zamanlara. Bilmek haliyle, bilmek an'ına.
Ama geri dönebilseydin. Bu kez binbir türlü ihtimalin mümkünü yepyeni yol ayrımlarında bulacaktın kendini. Yine seçim. Bambaşka yollara sapacaktın. Hiç birinin yaşanmışlığı tecrübe edilmiş değil.
Değişen bir şey olmayacaktı ihtimal. Bizim için şimdi bütünüyle mechul olan o yola saptıktan sonra da kendimizi bir yirmi yıl sonrasında bulduğumuzda bu kez yeniden ''keşke'' demeyecek miydik? İçimizde sapmadığımız yolun acısı. Denenmemiş yolun özlemiyle, bu kez de ''keşke'' diyecektik, ''Keşke öbür yola sapsaydık.''
Demem o ki, ''geri dönmek'' diyorsun. Kirliliği giderek tescillenen bir dünyada, altında durduğun incir ağacı yeniden yaprak verse. Tamam, keşke. Ama her yol, sapılmamış olanın hatırasını kazıyor ruha. Matriks'in sonu yok hasılı.Hangi yola sapsak aklımızın diğerinde kalması kaçınılmaz. Seçilen her yol seçilmeyene ilişkin bir feda ediş içermek mecburiyetinde.
Her insan kendine güven kadar sermayesi olsun ister. Ancak kendi dışında cereyan eden büyük bir iradenin varlığına teslim olmak insanı çıldırmanın eşiğinden geri çekebilecek yegane kuvvet. ''Ne gelirse göklerden geliyor,'' diyebilmek. Yaşamın bize sunduğu en büyük ödül bu. Kader işte.
Tutunabilecek tek ünlem, keşkelerden çıkarabildiğimiz tek ders; ''İyi ki.'' Sen ki ömrü keşkelerle dolu birisin. İyi ki dediğin her şey o keşkelerden ders çıkarmak olmasaydı, şükür bu kadarını başarabilmeseydin, geri dönmeyi bu kadar kuvvetle ister miydin?
İsteme! Belki her şey bir şey içindir. Bunca yaşanmışlık bir tek yaşamak içindir.
Bunu yaşamamış olanlar bilmez. Yaşadıklarının altında ezilmeyenler, sonra o ezilmişliği açık kalplilikle itiraf etmeyenler. Bir duvarın üzerinde gölge üstüne gölge büyütmeyenler.
Ne çizdi ne boyadıysa, ne sildi ne yazdıysa yine de içte tam boşalmayan bir yerin kaldığını ve onunda ne kadar olsa da dolmayan bir yerle aynı anlama geldiğini farketmeyenler.
Dünya yorgunluğunu tadıp da ''Ne yapalım, bu dünyadan nasibimiz demek ki bu kadarmış,'' diyemeyenler. Elması elmas keser, taşı yine taş patlatır, bilemeyenler.
Mimoza Sürgünü - NAZAN BEKİROĞLU
''Mümkün olsada geri dönsem,'' diyorsun.
Peki ama nereye?
Hayatının en huzurlu bildiğin, büyük hataları henüz yapmadığın bir vaktine. Durgun bir denizin kıyısındaki o servi ağaçlarının altına mesela. Kurumuş iğne yaprakların yaz sonu kokusuna. Mavi mine çiçeklerinin buğusunda mest, papatyalı bir toprakta kapandığın o secdeye. Gülü ne yapacağını henüz bilmediğin, en nihayetinde bir güle dönüşebileceğini akıl ettiğin o bahara. Boynunda inci bir kolye, başının üzerinde yıldızların döndüğü o gece. Henüz cennetten kovulmamış, ilk günaha bulaşmamış, yasak meyveye uzanmamış.
Haklısın. Keşke.
Hem biliyor olmalısın bu, sadece senin değil bir yaşamışlığı yaşanmışlığı olan her insanın dileği. Hiç olmazsa, ömrü boyunca bir kez olsun ''keşke'' demişlerin.
Mümkün olsada geri dönsek. O yol ayrımlarına. Kendimizi uçurumun dibinde bulduğumuz o keskin dönemeçlerin bir adım evveline. Uçurumun uçurum olduğunu henüz görmediğimiz, şeytanı melek, yangını bereket zannettiğimiz gaflet zamanlarının öncesine. Bizi alıpta selametle götürecek kervanın, bağlarını sıkı sıkıya bağladığımız bu günkü değil de, yarınki olduğunu seçebileceğimiz bir uzgörü devranına. Keşke.
Bu gün baktığımızda hata olarak gördüğümüz seçimleri geri dönebilsek yine yapar mıydık? Buna ihtimal vermiyorsun sen. Çünkü bu günkü tecrübelerle döneceğiz ya o zamanlara. Bilmek haliyle, bilmek an'ına.
Ama geri dönebilseydin. Bu kez binbir türlü ihtimalin mümkünü yepyeni yol ayrımlarında bulacaktın kendini. Yine seçim. Bambaşka yollara sapacaktın. Hiç birinin yaşanmışlığı tecrübe edilmiş değil.
Değişen bir şey olmayacaktı ihtimal. Bizim için şimdi bütünüyle mechul olan o yola saptıktan sonra da kendimizi bir yirmi yıl sonrasında bulduğumuzda bu kez yeniden ''keşke'' demeyecek miydik? İçimizde sapmadığımız yolun acısı. Denenmemiş yolun özlemiyle, bu kez de ''keşke'' diyecektik, ''Keşke öbür yola sapsaydık.''
Demem o ki, ''geri dönmek'' diyorsun. Kirliliği giderek tescillenen bir dünyada, altında durduğun incir ağacı yeniden yaprak verse. Tamam, keşke. Ama her yol, sapılmamış olanın hatırasını kazıyor ruha. Matriks'in sonu yok hasılı.Hangi yola sapsak aklımızın diğerinde kalması kaçınılmaz. Seçilen her yol seçilmeyene ilişkin bir feda ediş içermek mecburiyetinde.
Her insan kendine güven kadar sermayesi olsun ister. Ancak kendi dışında cereyan eden büyük bir iradenin varlığına teslim olmak insanı çıldırmanın eşiğinden geri çekebilecek yegane kuvvet. ''Ne gelirse göklerden geliyor,'' diyebilmek. Yaşamın bize sunduğu en büyük ödül bu. Kader işte.
Tutunabilecek tek ünlem, keşkelerden çıkarabildiğimiz tek ders; ''İyi ki.'' Sen ki ömrü keşkelerle dolu birisin. İyi ki dediğin her şey o keşkelerden ders çıkarmak olmasaydı, şükür bu kadarını başarabilmeseydin, geri dönmeyi bu kadar kuvvetle ister miydin?
İsteme! Belki her şey bir şey içindir. Bunca yaşanmışlık bir tek yaşamak içindir.
Bunu yaşamamış olanlar bilmez. Yaşadıklarının altında ezilmeyenler, sonra o ezilmişliği açık kalplilikle itiraf etmeyenler. Bir duvarın üzerinde gölge üstüne gölge büyütmeyenler.
Ne çizdi ne boyadıysa, ne sildi ne yazdıysa yine de içte tam boşalmayan bir yerin kaldığını ve onunda ne kadar olsa da dolmayan bir yerle aynı anlama geldiğini farketmeyenler.
Dünya yorgunluğunu tadıp da ''Ne yapalım, bu dünyadan nasibimiz demek ki bu kadarmış,'' diyemeyenler. Elması elmas keser, taşı yine taş patlatır, bilemeyenler.
Mimoza Sürgünü - NAZAN BEKİROĞLU
11 Şubat 2014 Salı
bir düğün gecesi 1
''Neşen yerinde...'' diyorum.
''Sorma...''
''Korkunç bir renk. Korkunç bir tuvalet kadının üstündeki değil mi? Bunca titizliğe karşın...''
''Hangi kadın' Haa, şu mu? Bırak Ömer, yaşamın kendisi bu kadından daha gülünç. Daha çığırtkan mor, daha soytarı kılıklı, titizlendikçe daha pis.''
Bir Düğün Gecesi - ADALET AĞAOĞLU
''Sorma...''
''Korkunç bir renk. Korkunç bir tuvalet kadının üstündeki değil mi? Bunca titizliğe karşın...''
''Hangi kadın' Haa, şu mu? Bırak Ömer, yaşamın kendisi bu kadından daha gülünç. Daha çığırtkan mor, daha soytarı kılıklı, titizlendikçe daha pis.''
Bir Düğün Gecesi - ADALET AĞAOĞLU
7 Şubat 2014 Cuma
sinekli bakkal 2
Dede tatlı tatlı güldü:
- Bence Şeytan ve Allah diye kainatta iki kuvvet yoktur. Hepsi, herşey bir tek hakikatin, bir tek kudretin görünüşü. Cüz ve fertlerden en muazzam güneşlere kadar, insandan göze görünmeyen böceklere kadar hep b,r tek yaratıcı kudretin eseri. İyi-kötü, güzel-çirkin, Allah-Şeytan bunlar: icat edilen isimler. Hepsinin arkasında kendi kendini yaratmış olan, ve mütemadiyen yaratmakta olan bir kudret var... O, o... Kainat denilen perdeye, gölgelerini aksettirmek için yaratmak fiilinde devam eden Yaradan... Adı Allah, Rab ne olursa olsun. Nurunun en parlak, en ezeli olduğu bir yer, sırrın karşılığı bir tek şey vardır: Aşk!
Mesnevi okur gibi bunları söyledikten sonra acemaşiran makamında bir mısra terennüm etti:
- Aşk bes, baki heves! (Aşk yeter gerisi hevestir)
Peregrini hala aynı heyecanla bağırıyordu:
- Ya kinler, nefretler, boğuşmalar, didişmeler, vahşetler... Onları bir fenalık Allah'ın bir eseri olarak kabul etmek lazım değil mi?
- Hayır... Hepsi aynı nurun gölgesi, hepsi aynı ilahi ressamın kullandığı başka başka boyalar...
- O halde, Dede, sen ayrı ve ferdi bir ruha inanmıyorsun.
Dede omurzlarını silkti:
- Kaynağına dönen damla, güneşe dönen ışık parçası ayrı mıdır? Ben, sadece hepimizi içine alan muazzam bir vahdetin parçası olduğuna iman ettim. Bundan ötesini, perdenin bu tarafında kimse idrak edemez.
- O halde?
- O halde bukadarı yeter, ondan ötesi... Bütün varlık, yerler, hatta gökleri dolduran güneş sistemiyle bile birer gölge, geçici birer gölge oyunu!
Peregrini'nin gözleri yumuşadı, Şevki'nin çatık kaşları birbirine girdi ve Vehbi Dede farisi bir kıtayı müterennim bir sesle türkçe okudu:
- Meyhaneler sakini ol; iç,mihrabları yak, Kabe'yi ateşe ver. Fakat ey insan, beni nev'ini (kendi cinsini) incitme!
Vehbi Dede nihayet sabık rahibe dönerek alçak bir sesle iddasını bitirdi:
- Varlığın ''niçin ve neden''lerini ben de çok öğrenmek isterdim, sinior. Fakat onu hiç bir vakit ''kül'' halinde bir tek şekilde göremedim. Bu muazzam temaşa bir an durmuyor, daima değişiyor; değişiyor....
Sinekli Bakkal - HALİDE EDİP ADIVAR
- Bence Şeytan ve Allah diye kainatta iki kuvvet yoktur. Hepsi, herşey bir tek hakikatin, bir tek kudretin görünüşü. Cüz ve fertlerden en muazzam güneşlere kadar, insandan göze görünmeyen böceklere kadar hep b,r tek yaratıcı kudretin eseri. İyi-kötü, güzel-çirkin, Allah-Şeytan bunlar: icat edilen isimler. Hepsinin arkasında kendi kendini yaratmış olan, ve mütemadiyen yaratmakta olan bir kudret var... O, o... Kainat denilen perdeye, gölgelerini aksettirmek için yaratmak fiilinde devam eden Yaradan... Adı Allah, Rab ne olursa olsun. Nurunun en parlak, en ezeli olduğu bir yer, sırrın karşılığı bir tek şey vardır: Aşk!
Mesnevi okur gibi bunları söyledikten sonra acemaşiran makamında bir mısra terennüm etti:
- Aşk bes, baki heves! (Aşk yeter gerisi hevestir)
Peregrini hala aynı heyecanla bağırıyordu:
- Ya kinler, nefretler, boğuşmalar, didişmeler, vahşetler... Onları bir fenalık Allah'ın bir eseri olarak kabul etmek lazım değil mi?
- Hayır... Hepsi aynı nurun gölgesi, hepsi aynı ilahi ressamın kullandığı başka başka boyalar...
- O halde, Dede, sen ayrı ve ferdi bir ruha inanmıyorsun.
Dede omurzlarını silkti:
- Kaynağına dönen damla, güneşe dönen ışık parçası ayrı mıdır? Ben, sadece hepimizi içine alan muazzam bir vahdetin parçası olduğuna iman ettim. Bundan ötesini, perdenin bu tarafında kimse idrak edemez.
- O halde?
- O halde bukadarı yeter, ondan ötesi... Bütün varlık, yerler, hatta gökleri dolduran güneş sistemiyle bile birer gölge, geçici birer gölge oyunu!
Peregrini'nin gözleri yumuşadı, Şevki'nin çatık kaşları birbirine girdi ve Vehbi Dede farisi bir kıtayı müterennim bir sesle türkçe okudu:
- Meyhaneler sakini ol; iç,mihrabları yak, Kabe'yi ateşe ver. Fakat ey insan, beni nev'ini (kendi cinsini) incitme!
Vehbi Dede nihayet sabık rahibe dönerek alçak bir sesle iddasını bitirdi:
- Varlığın ''niçin ve neden''lerini ben de çok öğrenmek isterdim, sinior. Fakat onu hiç bir vakit ''kül'' halinde bir tek şekilde göremedim. Bu muazzam temaşa bir an durmuyor, daima değişiyor; değişiyor....
Sinekli Bakkal - HALİDE EDİP ADIVAR
sinekli bakkal 1
Rakım Amca, Rabia'yı mutfakta yakalar, sorar;
-Dünyada en çok kimi seversin
-Tevfik'i.
-Niçin?
Ne bilsin? Benliğe kök salan gönül bağlarını kim tarif edebilir? Tevfik çocuğun kuru bir çöl zannettiği hayatta gördüğü ilk vaha, tatmin edilmemiş emellerini şahsında toplayan biricik insan. Mahrum olduğu ana şefkatini beraber oynamak istediği muhayyel arkadaşın tuhaflıklarını onda bulmuş. Belki onun için babasının hizmetlerini o kadar itina ile görüyor , isteklerini seziyor, imamın vaktiyle nasıl aptes suyunu dökerse Tevfik'in rakı tepsisini öyle hazırlıyor, her gün aynı saatte önüne getiriyor: fakat o memnu ve günah içkiyi Tevfikin önüne getirdikten sonra ''aman geçmesin'' diye koşup akşam namazını kılmayı da tabii buluyor.
- Rabia babandan sonra kimi seversin?
- Vehbi Dede'yi.
- Niçin?
Ne bilsin? Bilse Vehbi Dede'nin mukaddes bir ihtiyaç olduğunu söyleyecek, insani zaafları anlayan, affeden fakat kendisinin bunların üstünde bir aziz olduğunu, bunun için Rabia'ya her zaman teselli ve kuvvet verdiğini anlatacak.
- Daha sonra kimi?
Bu defa bira tereddütten sonra Rabia:
- Sinyor Peregrini'yi, diyor.
Rakım Amca'nın sesi titizleniyor:
- Niçin?
Rabia onu da bilmez. Bilse Peregrini ile münasebetinin bir saklambaç oyununa benzediğini, ona korku ve heyecan verdiğini söyleyecek.
- Beni o gavur kadar da mı sevmiyorsun?
Cücenin gözleri sahibinden dayak yemiş biçare hayvan gibi yeisle doluyor. O vakit Rabia'nın ince kolları boynuna dolanıyor:
- Seni hepsinden çok severim, benim küçük amcacığım, benim maymun amcacığım, diyor.
Sinekli Bakkal - HALİDE EDİP ADIVAR
-Dünyada en çok kimi seversin
-Tevfik'i.
-Niçin?
Ne bilsin? Benliğe kök salan gönül bağlarını kim tarif edebilir? Tevfik çocuğun kuru bir çöl zannettiği hayatta gördüğü ilk vaha, tatmin edilmemiş emellerini şahsında toplayan biricik insan. Mahrum olduğu ana şefkatini beraber oynamak istediği muhayyel arkadaşın tuhaflıklarını onda bulmuş. Belki onun için babasının hizmetlerini o kadar itina ile görüyor , isteklerini seziyor, imamın vaktiyle nasıl aptes suyunu dökerse Tevfik'in rakı tepsisini öyle hazırlıyor, her gün aynı saatte önüne getiriyor: fakat o memnu ve günah içkiyi Tevfikin önüne getirdikten sonra ''aman geçmesin'' diye koşup akşam namazını kılmayı da tabii buluyor.
- Rabia babandan sonra kimi seversin?
- Vehbi Dede'yi.
- Niçin?
Ne bilsin? Bilse Vehbi Dede'nin mukaddes bir ihtiyaç olduğunu söyleyecek, insani zaafları anlayan, affeden fakat kendisinin bunların üstünde bir aziz olduğunu, bunun için Rabia'ya her zaman teselli ve kuvvet verdiğini anlatacak.
- Daha sonra kimi?
Bu defa bira tereddütten sonra Rabia:
- Sinyor Peregrini'yi, diyor.
Rakım Amca'nın sesi titizleniyor:
- Niçin?
Rabia onu da bilmez. Bilse Peregrini ile münasebetinin bir saklambaç oyununa benzediğini, ona korku ve heyecan verdiğini söyleyecek.
- Beni o gavur kadar da mı sevmiyorsun?
Cücenin gözleri sahibinden dayak yemiş biçare hayvan gibi yeisle doluyor. O vakit Rabia'nın ince kolları boynuna dolanıyor:
- Seni hepsinden çok severim, benim küçük amcacığım, benim maymun amcacığım, diyor.
Sinekli Bakkal - HALİDE EDİP ADIVAR
15 Ocak 2014 Çarşamba
ilahi!
''İlahi! İnsanlar ben İskender Pala olduğum için bana bunları yapmıyorlar ve ben ben olduğum için yine benden kaçmıyorlar; hayır, ben Sen'in yolunda olmaya çalışan bir kul olduğum için bana bunları yapıyorlar ve beni Sen'den koparmak için benden kopuyorlar. Yani ki dava artık benim davam değil; Sen'in davan oldu. O halde var bildiğini taktir et ve bana hayır olanı ver...''
İki Darbe Arasında - İSKENDER PALA
İki Darbe Arasında - İSKENDER PALA
5 Ocak 2014 Pazar
BİR MANASTIRDAN SAYIKLAMALAR
Hiç kimseye yönelik olmayan bir duanın ihtişamı ! Ama bir şey olmak zorundadır: O Muhtemel kesinliğe dönüştüğü zaman, büyük mutluluk artık sadece basit bir kelime değildir; her ne kadar yokluğa karşı tek cevabın yanılsamada bulunduğu doğruysa da. Mutlak düzlemde lutuf olarak adlandırılan bu yanılsamayı nasıl elde etmişlerdir? dünyada hiç bir ümidin bize gördürmediği şeyi hangi ayrıcalıkla ümit etmektedirler? Her şeyin bize vermeyi reddettiği ebediyete hangi hakla yerleşmektedirler? Bu mal sahipleri - şimdiye kadar rasladığım tek hakiki mal sahipleri - hangi ince kaçamağın yardımıyla esrarı kendilerine mal edip bundan yararlanmaktadırlar? Tanrı onlara aittir: Ellerinden kapmayı denemek boşuna olurdu: O nu ele geçirme yöntemlerini kendileri de hiç bilmezler. Günlerden bir gün inanmışlardır. Biri, basit bir davetle kabul etmiştir; bilincinde olmadan da inanıyordur zaten. Bilincine vardığında ise giysiyi kuşanmıştır. Bir diğeri ise ıstıraplar yaşamıştır: Ani bir ışıkla kesilmiştir bu ıstıraplar....................
Çürümenin Kitabı - E. M. CİORAN
Çürümenin Kitabı - E. M. CİORAN
BİLGİNİN DEKORU
Demokrasi ve demokrasinin biçimi etrafındaki tartışmalara, ortaçağda olan adçılık ve gerçekçilik tartışmalarından fazla ilgi göstermek, daha az akılsızca değildir. Her devir, bir mutlakla zehirler kendini; küçük ve usandırıcı, ama hep yeganelik görünümünde; bir imanla, bir sistemle, bir ideolojiyle, kısacası zamanıyla çağdaş olmaktan kaçınılamaz. Buna karşı serbestleşebilmek için, bir horgörü tanrısının soğukluğunda olmak gerekirdi.....
Çürümenin Kitabı - E. M. CİORAN
Çürümenin Kitabı - E. M. CİORAN
İYİLİK TEORİSİ
''Kendimde, herhangi birindeki kadar kötülük olduğunu fark ediyorum, ama eylemde -bütün kusurların anasından- tiksindiğimden, hiç kimse için acı nedeni değilim. Zararsız ve tok gözlü olduğum, ötekilere meydan okuyacak enerji ve patavatsızlıkta da olmadığım için, dünyayı bulduğum halde bırakıyorum. öç almak, her an uyanık olmayı ve sistemli bir zihni, pahalıya mal olan bir devamlılığı gerektirir; oysa bağışlamanın ve horgörünün ilgisizliği, saatleri hoş bir şekilde boş kılar. Bütün ahlaklar iyilik için birer tehlikedir; iyiliği yalnızca ihmal kurtarır. Avanağın ağırkanlılığını ve meleğin ihtirassızlığını tercih ederek kendimi fillerin dışına çıkardım; iyilikte hayatla bağdaşmadığından, iyi olmak için kendimi ayrıştırdım.''
Çürümenin Kitabı - E. M. CİORAN
Çürümenin Kitabı - E. M. CİORAN
ataletin disiplini
Her tarafta isteyen insanlar... Çapsız ya da esrarengiz hedeflere doğru koşuşturan adımların maskaralığı, çakışan iradeler, herkes bir şey istiyor, bilmem neye doğru yönelmiş binlerce insan. Onları izleyemezdim, hele onlara hiç meydan okuyamazdım. Şaşırıp kalırdım: Onlara bunca canlılığı hangi mucize vermiştir? Olağan üstü hareketlilik: Bu kadar az ette bunca hayat doluluk ve histeri! Hiç bir kuruntunun teskin etmediği, hiç bir bilgeliğin yatıştırmadığı, hiç bir burukluğun keyfini bozmadığı o telaşe müdürleri... Tehlikelere kahramanlardan daha rahat bir biçimde meydan okurlar; işeyararlığın bilinçsiz havarileridir bunlar; doğrudanlığın azizleridir... zamanın panayırlarındaki tanrılardır.....
Çürümenin Kitabı - E. M. CİORAN
Çürümenin Kitabı - E. M. CİORAN
nihai yıpranma
Dili tazelemek için insanlığın konuşmayı bırakması gerekirdi: İşaretlerden yararlanılır, yada daha etkili bir biçimde sessizliğe başvurulurdu. Kelime fuhuşu, onun aşağılanmasının en görünür belirtisidir; artık ne eldeğmemiş bir sözcük vardır, ne de saf bir dillendirme; hatta anlamlandırılan şeylerde dahil, tekrarlana tekrarlana değer kaybeder her şey. Hiç değilse nesnelere başka bir usare vermek için, neden her nesil yeni bir ağız öğrenmesin? Kanı çekilmiş simgelerle nasıl sevilir ya da nefret edilir? Nasıl eğlenilir ve acı çekilir? ''Yaşam'', ''ölüm'' - metafizik basma kalıplar, geçersizleşmiş muammalar... İnsan kendine yeni bir gerçeklik yanılsaması yaratmalı ve bu amaçla başka kelimeler icat etmliydi ; çünkü ellerindekiler kansızlaşmıştır ve can çekişme safhalarında artık aktarım mümkün değildir......
Çürümenin Kitabı - E. M. CİORAN
Çürümenin Kitabı - E. M. CİORAN
4 Ocak 2014 Cumartesi
mağaraların mimarı
İlahiyat, ahlak, tarih ve her günkü tecrübemiz bize, dengeye ulaşmak için sonsuz sayıda sır olmadığını öğretirler; tek bir sır vardır: itaat etmek. ''Bir boyunduruğu kabullenin'', diye tekrarlar bize, ''ve mutlu olursunuz; bir şey olun ve acılarınızdan kurulursunuz.'' Gerçekten de şu dünya da her şey meslektir; zamanın profesyonelleri, soluk almanın memurları, ümit etmenin asilzadeleri olan bizleri doğmadan önce bir makam beklemektedir: kariyerlerimiz annelerimizin karnındayken hazırlanır.. Resmi bir evrenin üyeleri olarak, sadece delilerin lehine yumuşayan katı bir kader mekanizmasıyla bir yer işgal etmek zorundayızdır orada; hiç değilse deliler bir inanç sahibi olmakla, bir kurumu benimsemekle, bir fikri desteklemekle, bir girişimi sürdürmekle yükümlü değildirler. Toplum oluştuğundan beri, ondan kaçmayı istemiş olanlar zulme uğramıştır ya da çeneleri kapatılmıştır. Her şeyiniz affedilir, yeter ki bir mesleğiniz, isminizin bir alt-başlığı, yokluğunuzun üzerinde bir damga olsun. ''Hiç bir şey yapmak istemiyorum,'' diye bağırma cüreti kimsede yoktur - bir cani karşısında, fiiliyattan azade olmuş birinin karşısında olduğumuzdan daha fazla bağışlayıcıyızdır. İtaat etme imkanlarını çoğaltmak, özgürlüğünde feragat etmek, içindeki serseriyi öldürmek... insan esaretini böyle inceleştirmiş ve hayaletlere bağlanmıştır. Horgörülerini ve başkaldırılarını bile, tavırlarının, hareketlerinin ve ruh hallerinin ırgatı olduğundan, onların hakimiyeti altına girmek için geliştirmiştir. Mağaralardan çıkıp oradaki batıl inançlarını muhafaza etmiştir; onların tutsağıyken, mimarı haline gelmiştir. İlk baştaki koşullarını daha fazla yaratıcılık ve incelikle sürdürür; ama aslında, karikatürünü büyülterek ve ya ufaltarak, yüzsüzce aşırmaktadır. ipin ucundaki şarlatandır; burkulmaları ve yüz buruşturmaları hala yanılsamaya yol açmaktadır.......
Çürümenin Kitabı - E. M. CİORAN
Çürümenin Kitabı - E. M. CİORAN
YOZLAŞTIRICI
''Şüphe'yi yerkürenin derinliklerine kadar ekmek isterdim; onun maddeye nufuz etmesini sağlamak, zihnin hiç girmediği yerde onun hükümdarlığını kurmak ve varlıkların iliğine ulaşmadan önce de taşların huzurunu sarsmak, oraya güvensizliği ve yürek kusurlarını sokmak. Mimar olsam, Yıkım'a bir tapınak inşa ederdim; vaiz olsam,duanın güçlülüğünü açığa vururdum; kral olsam, başkaldırının amblemini dikerdim. İnsanlar gizliden gizliye birbirinden tiksinmeye heves ettiklerine göre, her tarafta kendine sadakatsizliği tahrik ederdim, masumiyeti hayrete düşürürdüm, kendine ihanet edenleri çoğaltırdım, kesinliklerin çürüme yerinde çoğunluğun kokuşup gitmesine engel olurdum.''
Çürümenin Kitabı - E. M. CİORAN
Çürümenin Kitabı - E. M. CİORAN
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)


