27 Eylül 2013 Cuma

Bismillah, Rahmaninov!

''Yemezsen büyüyemezsin civan,'' diyorum sıska dostuma ''şişman değilsin ki, maşallah, Fatih'in İstanbul'u fethettiği kilodasın! Beni iyi dinle: Zayıflamanın sırrı karnı içeri çekmektir. Zenginliğin sırrı, son yüzlüğü bahşiş olarak vermektir. Gençliğin sırrı ise yaşın hakkında yalan söylemektir.''Çamurlu bir siperdeki, kılıçtan geçirilmiş Romalı askerleri andıran spagettiye çatalı daldırıyorum.


Ruhi Mücerret-MURAT MENTEŞ

öfke ve pişmanlık gerçeği tatlandırmaz

İhtiyarlık, ecel okyanusundaki ıssız adadır.

                                            (stephen king)



Koca metal çark döndükçe usul usul göğe yükseldim. Gökyüzü, üzerinden traktör geçmiş bir pamuk tarlasına benziyordu. havada birbiriyle didişen iki martı burnumun dibinden sıvıştılar. Sağ tarafımda istanbul boğazı, mecnunun gördüğü seraplar kadar göz kamaştırıcıydı. İnişe geçerken ''Bu şehirde kendini kandırmadan akşam eden bir Allah'ın kulu yoktur'' diye düşündüm. İstanbul bir yandan senin rüyalarını çalar, öbür yandan sana hayaller hediye eder. Civan ile ozan lokomotif yerine  besili bir pilastik ördeğin çektiği  katara binmişlerdi. Ördek, trendeki herkesten daha mutlu görünüyordu. Yeniden yükselirken başım dönmeye başladı. öksürdüm. Benim yaşımda her öksürük, cenaze arabasının kornası. Zirveye çıktığımda makina istop etti. Başımı çevirdim. Dönme dolapta sakince oturan 85 puanlık bir genç kadınla gözgöze geldik.100 yıldır kadınlara 100 üzerinden puan veriyorum. Derken bir kasırga bulanıklığı baş gösterdi. her şey alaca bulaca bir girdabın içinde kaynaşıyordu. Yer gök birbirine girdi. Boğazdaki gemiler bulutların arasında yüzüyor, Uçak büyüklüğünde kuşlar lunaparka dalıyor, atlıkarınca beygirleri kişneyerek şahlanıyordu. İnsanlar şelaleye dökülen toz şeker gibi  dağılıp eriyordu. Bu lunapark ve ben birbirimizin ününe ün katacağız. Vaziyet onu gösteriyor. Ben öldükten sonra dünya dönmeye devam edecek. Dönme dolapta öyle. Odunlaşmış kemikleri tutuşmuştu sanki. Sağ kolumun içinde bir karınca sürüsü gövdeme akın ediyor. Azrail ilk vuruşunu yapıyor! Kalp spazmı, komple felç ve ya beyin kanaması. Ola ki hepsi birden. Ecel; bedenimi yani kokuşmuş, ıskarta, çürük organ koleksiyonumu yağmalayacak' ''Eşhedü en la ilahe illallah...'' Üç atışlı öksürük daha. ''Ve eşhedü enne muhammeden abduhu ve rasulühü.''


Ruhi Mücerret - MURAT MENTEŞ

24 Eylül 2013 Salı

1.

Şiddetlenerek gelen ambulans sireni, önce kokoreççinin tık tıklarını bastırdı, ardından diğer sesleri. O'nun üstüne örtülü spor sayfası rüzgardan açılıp kapanıyordu. 20, bilemedin 21 yaşındaydı. Yüzünde, heyecanlanınca güzelleşen genç kızlara özgü bir ifade vardı. Küçük bir burun, ucu soğuktan kızarmış. İnce dudaklar, gülümser gibi, hafif aralık. Serseri kurşun ense kıvrımından , tam sevgilisinin öpmesi gereken yerden girmişti. Behzat Ç. elini yaraya bastırdı. Cıvık kar kanı emerken, O'nun bakışları on metre ötedeki belediye levhasına çakılı kalmıştı: ''Ankara Bir Başka Güzel Şimdi.''



BEHZAT Ç. son hafriyat -Emrah Serbes

19.

Behzat Ç. ertesi gün, Ankara il sınırlarının sonuna doğru, Ayaş'a yaklaşırken rahat bir nefes alınca anladı bunu. Aslında bütün kent, insanların diri diri gömüldüğü bir tabuttu. Farklı olan ebattı, yoksa mantık üç aşağı beş yukarı aynıydı. Senin için ayrılan hava bitince ölüyordun, bir da gömüyorlardı.


BEHZAT Ç. son hfriyat -Emrah Serbes

18 Eylül 2013 Çarşamba

macar kedinin laneti

''Biz insanlar hayatta çeşitli aşamalardan geçeriz. Çok küüçük bir çocukken ölümü çok düşünürüz; hatta bazılarımız bu konuyu saplantı haline getirir. Ölümü keşfetmek zor değil. Yalnızca etrafımıza bakıp ölü şeyleri görüyoruz: yapraklar, zambaklar, sinekler, böcekler. Evcil hayvanlar ölüyor. Ölü hayvanları yiyoruz. Bazen bir kişinin ölümünü duyuyoruz. Kısa süre sonra ölümün herkese geleceğini fark ediyoruz- büyükannemize, annemize, babamıza hatta kendimize.  Bu konuyu gizli gizli düşünürüz. Ana babalarımız, öğretymenlerimiz çocuklar için ölümü düşünmenin kötü bir şey olduğunu düşünüp bu konuda sessiz kalırlar ve ya  cennet, melekler, sonsuza dek yeniden kavuşma, ölümsüz ruhlar gibi peri masalları anlatırlar bize.'' Ernest Merges'in sözlerini takipediyor olması umuduyla durakladı.

''Ya sonra?'' Merges çok iyi takip ediyordu.

''Sonra boyun eğiyoruz. Aklımızdan çıkarıyor ve ya gözüpek hareketlerle ölüme açıkça meydan okuyoruz. Sonra yetişkin haline gelmeden önce hemen önce buy konuda yine bolbol düşünmeye başlıyoruz. Bazıları buna yanaşmasa ve ya yanaşmaya devam etmeyi reddetse de çoğumuz kendimizi yetişkin görevlerimize gömerek- bir kariyer ve aile edinmek, kişisel gelişim, mal sahibi olmak, güç kazanmak, yarışta önde gelmek- ölümün farkındalığımızı gizliyoruz. Ben şimdi hayatın bu aşamasındayım. Bu aşamadan sonra hayatın daha sonraki çağına giriyoruz, orada ölümün farkındalığı tekrar ortaya çıkıyor, artık ölüm belrili bir biçimde göz korkutucudur- gerçekte çok yakındadır. Bu noktada, ya bu konuyu çok fazla düşünmeme ve hala elimizde olan hayatın tadını çıkarma ya da çeşitli şekillerde ölüm hiç gelmeyecekmiş gibi yapma seçeneğimiz vardır.''

''Ya sen? sen ölüm hiç gelmeyecekmiş gibi mi yapıyorsun?''

''Hayır, bunu yapamam. Psikiyatr olarak çalıştığım için hayat ve ölüm konusunda  büyük sıkıntılar yaşayan çok fazla insanla konuşuyorum., bu nedenle sürekli olarak bu gerçekle karşılaşmak zorunda kalıyorum.''

''Sana yeniden sorayım, ozaman''  - Merges'in sesi artık yumuşak ve dikkatliydi, bütün kötülüğünü kaybetmişti- ''nasıl dayanıyorsun? Ölüm karşısında dururken ve yalnızca tek bir hayatın varken hayatın herhangi bir noktasından, herhangi bir etkinlikten nasıl zevk alabiliyorsun?''

''soruyu tersine çevireyim Merges. Belki ölüm hayatı daha önemli, daha değerli kılıyordur. Ölüm gerçeği hayat etkinliklerine özel bir keskinlik,  acı tatlı bir nitelik kazandırıyor. Evet, rüya boyutunda yaşamanın sana ölümsüzlük kazandırdığı doğru olabilir, ama bana göre senin hayatın can sıkıntısı içinde geçiyor gibi. Bir süre önce senden hayatını anlatmanı istediğimde tek bir sözcükle cevap verdin. ''Bekliyorum'' Hayat bu mu? Beklemek yaşamak mı? Hala geriye kalan bir hayatın var Merges. Neden dolu dolu yaşamıyorsun oınu?''

''Yapamam yapamam'' dedi Merges, başını biraz daha öne eğerek. ''Artık var olmamak, canlılar arasında olmamak, hayatın bensiz devam etmesi düşüncesi-çok-çok korkunç.''

''Yani lanetin anlamı sonsuz bir intikam değil, değil mi? Laneti sen hayatının sonuna gelmekten kaçınmak için kullanıyorsun.''

''Sonun gelmesi çok korkunç.  Artık olmamak.''

''İşim gereği öğrendiğime göre.'' dedi Ernest uzanıp Merges'in pençesine dokunarak, ''ölümden en fazla korkanlar, ölüme içlerinde çok fazla yaşanmamış hayatla yaklaşanlardır. Bütün hayatı kullanmak en iyisi. Ölüme tortudan, yanıp kül olmuş bir kaleden başka bir şey bırakma.....''



Annem ve Hayatın Anlamı - İRVİN D. YALOM

17 Eylül 2013 Salı

paula'yla yolculuklar 4

Paula adına utanmıştım. Neden diye merakettim kendi kendime, kendisini böylesine gülünç bir görüşe bağlanmaya zorunlu hissediyor? Eva'nın uykuda ölmenin iyi bir yol olduğu görüşüne ki karşı çıkabilirdi ki? Bununla birlikte Paula, herzamanki iknaediciliğiyle ani ölümün en kötü ölüm olduğuna dair görüşünü zarfi bir şekilde anlattı. ''Diğerlerini- kocanı , arkadaşlarını ve en önenlisi de çocuklarını- ölümüne hazırlamak için zamana ihtiyacın var, aceleye getirilmemeiş zamana'' dedi. ''Hayatın bitirilmemiş işleryile ilgilenmen gerekiyor. Çünkü projelerin gelişi güzel bir şekilde bir kenara atılamayacak kadar önemli. Tamamlanmayı ya da çözümlenmeyi hakediyorlar Aksi halde hayatın ne anlamı var ki?

''Dahası'' diye tamamladı sözlerini, ''ölmek hayatınm bir parçası. O nu kaçırmak, o olurkewn uyumak, hayatın büyük maceralarından birini kaçırmaktır.''




Annem ve Hayatın Anlamı - İRVİN D. YALOM

paula'yla yolculuklar 3

Ama ya Paula'nın görüşleri?  Ya oğluna gönderdiği mektup, ya bizi bekleyen ve önceden tahmin edemedğimiz amaca inancı? Paula'nın metaforu Freud'un çok hoşuna giderdi - ve dinsel arenada ona tamamen katılıyorum. ''Dileğin yerine gelmesi, saf ve basittir.'' derdi. ''Olmayı isteriz, olmamaktan korkarız ve bütün dileklerimizin gerçekleştiği hoş peri masalları uydururuz. Bizi bekleyen bilinmeyen amaç, herşeye katlanan ruh, cennet, ölümsüzlük, tanrı, yeniden doğuş - hepsi ölümlü oluşun acılığını azaltan yanılsamalar, tatlandırıcılardır.''


Annen ve Hayatın Anlamı - İRVİN D. YALOM

paula'yla yolculuklar 2

Günleri sınırlı olan, kanserin vucuduna nufuz ettiği birisinin ''altın çağı'' yaşaması olasımıydı? Paula bunu yaşadı. Ölümü dürüstçe kucaklamanının hayatın daha zengin, daha tatminkar birşekilde yaşanmasına izin verdiğini bana öğreten oydu. Ben şüpheciydim. ''altın çağdan'' bahsedişinin onun her zamanki tinsel abartıları olduğundan şüpheleniyordum. ''Altın mı? Gerçekten mi? Ah, hadi Paula, ölmenin neresi altın olabilir?''

''İrvin'' diye çıkıştı Paula, ''bu yanlış soru! Altın olan şey ölmek değil, hayatı ölümnün karşısında dolu dolu yaşamak. Son kezlerin keskinliğini ve değerini düşün, son ilkbahar, son hindiba çiçeğinin son döküntüleri, sarmaşık çiçeklerinin son yaprak döküşü.''



Annem ve Hayatın anlamı -İRVİN D. YALOM

PAULA'YLA YOLCULUKLAR

İnsanın ölümcül derecede hasta olduğunu öğrenmesindeki dehşetin diğerlerinin kendilerini geri çekmesiyle  bir kaç katına çıktığını Paula'dan öğrendim. Ölmekte olan hastanın yalıtımı ölümün yaklaştığını gizlemeye çalışanların aptalca yapmacık tavırlarıyla daha da kötüleşir. Ama ölüm gizlenemez; ipuçları heryerdedir; hemşireler alçak sesle konuşurlar,, doktorlar bedenin yanlış kısımlarına dikkat eder, tıp öğrencileri odaya parmak uçlarında girer, aile cesurca gülümser, ziyaretçiler neşeli görünmeye çalışır. Bir keresinde kanserli bir hasta, fiziksel muayenesini her zaman kalçasına bir şaplak indirerek tamamlayan doktorun bu kez muayeneyi elini sıcak bir şekilde sıkarak bitirmesiyle ölümün yakın olduğunu farkettiğini söylemişti.

Kişi ölümden çok, ölümün eşlik ettiği mutlak yalıtımdan korkar. Hayatı hep ikişer ikişer sürdürmeye çalışırız, ama her birimiz tekbaşımıza ölmeliyiz- kise bizim için ya da bizimle birlikte ölmemez. Yaşayanın ölenden kaçınması nihai mutlkak terkedilmenin işaretidir. Paula ölmekte olanın yalıtımının nasıl iki yönlü çalıştığını öğretti bana. Hasta, korkularını ve ya dehşetli düşüncelerini açıklayarak ailesini ve ya arkadaşlarını da kendi korkularının içine çekmeyi istemeyerek kendisini yaşayanlardan ayırır. Arkadaşları da kendilerini çaresiz ve beceriksiz hissettikleri, ne yapacaklarını ya da ne söyleyeceklerini bilemedikleri, kendi ölümlerini görmeye çok yaklaşmaktan korktukları için  uzaklaşırlar..........



Annem ve Hayatın Anlamı  - İRVİN D. YALOM

kolombiya kıravatı

Biz yetimler intikam iştiyakıyla doluyuzdur. Dehşeti dengelemeye yatkınızdır. Başkalarının öçlerini de almaya hevesleniriz. Yetimlik bize kanlı doğaçlamalar yapma cüreti verir. Suçlamakla ya da suç işlemekle kaybolmayan bir masumiyet imtiyazına sahibizdir.

.............

Gerçi zamanla esnekleştim. Ulaşılması ve vazgeçilmesi en zor nimetin sukunet olduğunu anladım galiba. Tamam zenginlere merhamet duyabilecek kadar güçlü değilim hala, fakata sayıların artışındaki boşunalığın eşiğini görebiliyorum. İbrahim Kurban'dan öğrendiğim kadarıyla, yeşil banknotlar kamuflajdan başka birt şeye yaramıyor; aptallığı, beceriksizliğ, acizliği, yalnızlığı kamufle ediyorlar....  ayrıca yetimlik zaman aşımına uğramaz, hattizatında yetim olmayanlarda yetimliğe doğru seyreder. Yani kimsesizlik, kimsenin tekelinde değildir: Kainat ve tarihin bekleme salonunda biraz soluklanıyoruz, çoğunlukla da adımız anonslanmadan kainata ve tarihe gömülüyoruz.

Ve hepimniz biliyoruz; Dostlarımızi biz caddenin kenarında alevler içinde  yanarken, karşıya geçip üstümüze işemeye üşenen kimselerdir.




Dublörün Dilemması - MURAT MENTEŞ

11 Eylül 2013 Çarşamba

ROSA

''Ferruh? Orta çağ kapanmış diyorlar?''

Rosa Silahlıpoda

SIRILSIKLAM AŞIK ÇİFTİN ÖLÜ ŞAHİTLERİ

Roza ile balayına çıktık. Kumsala bırakılmış cansız mankenler, intihar etmiş yunuslar gibiydik. Burnuma halkayı taktığı günden beri Roza'nın yüzünde bir gülücük kesiti belirmişti. Ben hala kuytu köşelerde Gönül'ün aziz hatırası için gözyaşı döküyordum.  O kadar ağlamıştım ki, gözlerime kızıl bir çamur oturmuştu ve ne yesem ağzıma tuzlu geliyordu.

Biri çıkıp kesin bir ifadeyle, ''Hayatlarımızı birleştirelim, ilelebet birarada olalım'' filan dediğinde , İster istemez ''Bir bildiği vardır'' diye düşünüyor insan. Aptallık evliliğin mayası. Roza duş alırken ben de televizyon seyrediyordum: Steve Nicholson (34) ve karısı Caroline Harrison-Nicholson (34) ağızları fiyonk olmuş, konuşuyorlar. Birbirlerinin cümlelerini tamamlayarak heyacanla anlatıyorlar: bu kertenkelebeklerin  yolculuk ettiği Gurita adlı feribot Sumatra adası yakınlarındaki Malakka Boğazında batmış. İki şalgam cücüğü, karanlık sularda birbirini bulmuş. Cesetlerin yüzdüğü soğuk suyun içind etitreşerek Azrail'i beklerken tanışıp mıhabbeti koyultmuşlar. ''Yüzdük yüzdük ömrün kuyruğuna geldik nasılsa, bari bekar gitmeyelim'' diyer düşünen Steve mankafası, Caroline'e evlenme teklif etmiş! Caroline de ''kabul'' demiş. Birkaç saat sonra kurtarma ekipleri gelip denizdeki kumruları karaya çıkarmış! Bekar olarak düştükleri sudan evli olarak çıkan çiftten başka 38 kişinin kurtarıldığı kazada  154 kişi ölmüş... Demek bu parlak çiftin aşkının tam 154 canlı, pardon ölü şahidi varmış! Allahım, ne  büyük mutluluk!!!

Düblörün Dilemması-MURAT MENTEŞ

bebek

(Kekemeliğe alışmanın, kekemeliğini gizlemenin ve kekemelikten kurtulmanın yolları birbiriyle kesişir.) Bir tanıdığa raslamaktan korkarsınız. Ve tabi size bakıp gülümseyen bir kızın yanına yaklaşamamakta var işin içinde. Kekemelik gevezelikle ve kur yaapmakla bağdaşmaz. Evli bir adamın koca olmayı içselleştirmesi için gereken süre, evlendiğine pişman olması için gereken süreden uzundur. Diyeceğim, gerçek bir koca olana dek rol yaparsınız; karınız bu arada epey yol alır, anne olur mesela. Her evli erkek yabancılar arasında kekeme gibi susmaya meyallidir. Fakat biri gelip konuşmaya zorlar: '' Bebeğimiz olacak Ferruh! Yoksa sevinmedin mi?''

Düblörün Dilemması-MURAT MENTEŞ

4 Eylül 2013 Çarşamba

''Canımın içi, böyle şeyler yalnızca romanlarda olur''

                         Cüneyt Arkın
                    (Sıkı Dur Geliyorum)